۱زیما چیست و چه خدمتی ارائه میدهد؟
زیما (Zeema) سکویی برای تأمین مالی جمعی است. شرکتها طرح مشخصی را برای جذب سرمایه منتشر میکنند و افراد حقیقی یا حقوقی در صورت داشتن کد بورسی میتوانند در آن مشارکت کنند. در برابر مشارکت، گواهی شراکت الکترونیکی صادر میشود؛ این گواهی بیانگر سهم مالی مشارکتکننده در طرح است و بهخودیخود به معنی خرید سهام شرکت یا تضمین بازده نیست. این توضیح با سازوکار اعلامشده در پرسشهای متداول و قوانین خود سکو همخوان است.
به گفته زیما، سکوی آن را شرکت مدبران تجارت ایفا اداره میکند، کارگزاری بانک صادرات ایران نهاد مالی ناظر است و فعالیت از سال ۱۴۰۱ آغاز شده است. شرکت کارگزاری وظیفه نظارت بر عملکرد سکو و تأیید نقلوانتقالهای مالی را بر عهده دارد. در صفحه رسمی، نامی از یک هلدینگ یا مالک بالادستی دیگری ارائه نشده؛ بنابراین نمیتوان وابستگی گروهی دیگری را نتیجه گرفت. نام مدیرعامل معرفیشده سعید هاشمی الیزئی است و در کنار او، اعضای هیئتمدیره و مدیران اجرایی در صفحه «درباره زیما» فهرست شدهاند.
زیما در معرفی خود به کشاورزی، صنایع غذایی، سلامت، آموزش و کارآفرینی اجتماعی اشاره میکند. با این حال، فهرست طرحهای قابل مشاهده بیشتر شامل تأمین سرمایه در گردش برای تولید، خریدوفروش و توسعه فعالیت شرکتهاست. این مدل را نباید با عرضه سهام شرکتهای بورسی، اوراق صکوک یا خرید سهم مشاع ملک یکی دانست. متن رسمی میگوید در بعضی طرحها امکان تبدیل مشارکت به درصدی از سهام در پایان دوره ممکن است فعال شود؛ این ویژگی موردی است و باید در مستندات همان طرح درج شده باشد.
نام زیما در وبسایت رسمی به مجوز فرابورس اشاره دارد و پرسشهای متداول، لینک فهرست عاملان فرابورس را داده است. با این حال، صفحه رجیستر هنگام بررسی مستقیم در دسترس نبود و شماره و تاریخ صدور را نتوانستم از آن استخراج کنم. تاریخ شروع و انقضایی که در برخی فهرستهای ثانویه آمده، در وبسایت رسمی تأیید نشد. پس ادعای مجوز خود شرکت را باید از راستیآزمایی مستقل وضعیت و اعتبار روز مجوز جدا نگه داشت.
- گرداننده معرفیشده: شرکت مدبران تجارت ایفا؛ نهاد مالی ناظر معرفیشده: کارگزاری بانک صادرات ایران.
- گواهی شراکت حق مالی مربوط به طرح را ثبت میکند؛ ماهیت آن با سهم عادی شرکت تفاوت دارد.
- سایت رسمی از آغاز فعالیت در سال ۱۴۰۱ خبر میدهد؛ تاریخ تأسیس حقوقی شرکت با تاریخ آغاز کار سکو یکی نیست.
مشخصات پایه بر اساس وبسایت رسمی
| موضوع | اطلاعات منتشرشده |
|---|---|
| گرداننده | شرکت مدبران تجارت ایفا |
| نهاد مالی ناظر | شرکت کارگزاری بانک صادرات ایران |
| آغاز فعالیت سکو | سال ۱۴۰۱ |
| مدیرعامل معرفیشده | سعید هاشمی الیزئی |
چه چیزی را دریافت میکند سرمایهگذار؟
گواهی شراکت الکترونیکی پس از موفقیت کمپین و تأیید سکو و فرابورس صادر میشود. در توضیح رسمی، این گواهی حق مالی مشارکتکننده در طرح را نشان میدهد؛ بنابراین نباید آن را با سهام عادی شرکت سرمایهپذیر یا حق رأی در شرکت یکی دانست.
زیما در معرفی رسمی از امکان مشارکت در سود طرح یا تبدیل سرمایه به سهام در آینده، بسته به نوع کمپین، سخن میگوید. چون صفحه طرح و قرارداد تعیینکنندهاند، نوع حق، شیوه محاسبه سود و هر شرط تبدیل باید در اسناد همان فراخوان بررسی شود.
چه طرحهایی در فهرست دیده میشود؟
نمونههای فهرست جاری شامل سرمایه در گردش تولید و فروش مواد غذایی، محصولات صنعتی، مصالح ساختمانی و کالاهای تجاری است. صفحه فهرست، برای هر کمپین هدف جذب، مدت، دوره پرداخت و نوع تضمین را جداگانه نمایش میدهد؛ این نمونهها به معنای تعهد به عرضه دائمی یک صنعت خاص نیستند.
۲مجوز، نظارت و هویت حقوقی
در ساختار تأمین مالی جمعی ایران، مجوز به عامل یا نهاد مسئول سکو مربوط است و حضور یک نام تجاری به تنهایی گواهی مجوز محسوب نمیشود. سایت زیما خود را دارای مجوز فعالیت از شرکت فرابورس ایران معرفی میکند و میگوید کارگزاری بانک صادرات نهاد مالی ناظر آن است. مقررات داخلی سکو نیز بیان میکند که وجوه در حساب معرفیشده و زیر نظارت نهاد مالی نگهداری میشوند و انتقال پول با تأیید این نهاد انجام میگیرد.
در زمان پژوهش، لینک فهرست رسمی عاملان که در صفحه پرسشهای متداول زیما درج شده بود باز نشد؛ بنابراین نتوانستم مدخل زیما، نوع مجوز، شماره گواهی یا تاریخ اعتبار را مستقلاً در رجیستر مشاهده کنم. طبق گزارش منابع ثانویه، تأییدنشده در سایت رسمی، تاریخ آغاز فعالیت ۱۴۰۱/۱۲/۲۱ و تاریخ انقضای گواهینامه ۱۴۰۵/۰۹/۲۱ ذکر شده است. چون این تاریخها از رجیستر رسمی قابل تأیید نبودند، آنها را وضعیت قطعی مجوز تلقی نکنید و وضعیت فعلی را از فهرست رسمی فرابورس بررسی کنید.
صفحه رسمی درباره زیما چند مدیر را معرفی میکند: سعید هاشمی الیزئی بهعنوان مدیرعامل، بردیا سیداحمدنیا رئیس هیئتمدیره و سوگل رسولی تزنگی نایبرئیس هیئتمدیره معرفی شدهاند. همان صفحه همچنین فرناز وکیلینیا را مدیر اجرایی و کسبوکار، محمد بابایی را مدیر فروش، حسین افشارپور را کارشناس حقوقی و مرتضی شاکری را مدیر مالی معرفی میکند. این موارد معرفی خود شرکت هستند و به معنای تأیید مستقل سوابق یا سمت جاری آنها نیستند.
یک منبع ثانویه، تاریخ ثبت شرکت مدبران تجارت ایفا را سال ۱۳۹۹ گزارش میکند، اما چنین تاریخی را در صفحه رسمی زیما یا سند ثبتی اولیه بازیابی نکردم. ازاینرو مقاله سال ۱۴۰۱ را فقط بهعنوان سال شروع فعالیتی که خود سکوی رسمی اعلام کرده ذکر میکند و سال تأسیس حقوقی شرکت را در دادههای تأییدنشده نگه میدارد.
- برای بررسی مجوز، نام عامل حقوقی، نهاد ناظر، تاریخ اعتبار و نام دقیق دامنه را در فهرست رسمی جستوجو کنید.
- ادعای مجوز سکو به معنی تضمین نتیجه هیچ طرح یا تأیید بازده آن نیست؛ هشدار ریسک خود زیما نیز همین مرزبندی را تصریح میکند.
تفکیک دادههای احرازشده و نیازمند راستیآزمایی
| داده | آنچه در منبع دیده شد | وضعیت پژوهش |
|---|---|---|
| نوع فعالیت | سکوی تأمین مالی جمعی با مجوز ادعاشده فرابورس | اعلامشده در وبسایت رسمی؛ مدخل رجیستر مستقلاً باز نشد |
| نهاد مالی | کارگزاری بانک صادرات ایران | اعلامشده در وبسایت رسمی |
| تاریخ شروع سکو | ۱۴۰۱/۱۲/۲۱ | طبق گزارش منابع ثانویه، تأییدنشده در سایت رسمی |
| انقضای گواهینامه | ۱۴۰۵/۰۹/۲۱ | طبق گزارش منابع ثانویه، تأییدنشده در سایت رسمی |
| تاریخ تأسیس شرکت گرداننده | ۱۳۹۹ | منبع ثانویه؛ سند رسمی شرکت بررسی نشد |
نقش عامل و نهاد مالی ناظر
طبق قوانین رسمی، شرکت مدبران تجارت ایفا عامل سکو است و کارگزاری بانک صادرات ایران نهاد مالی ناظر معرفی شده است. نقلوانتقال مالی تنها پس از تأیید نهاد مالی انجام میشود. این نقش نظارتی را باید از تضمین بازپرداخت یا تأیید سودآوری جدا کرد؛ بیانیه ریسک خود زیما نیز مجوز را تضمین سود یا تأیید یک طرح خاص نمیداند.
وضعیت قابل راستیآزمایی مجوز
صفحه «درباره» زیما فعالیت با مجوز فرابورس را اعلام میکند. با این حال، هنگام این پژوهش صفحه فهرست عاملان فرابورس در دسترس مرورگر نبود و نتوانستم شماره گواهی، تاریخ صدور و وضعیت فعال آن را مستقیماً از رجیستر ناظر تأیید کنم. تاریخ شروع و انقضایی که در بعضی فهرستهای ثانویه آمده، در این مقاله بهعنوان واقعیت قطعی درج نشده است.
شرکت و مدیران معرفیشده
صفحه رسمی زیما نام اعضای مدیریتی و سمتهایشان را منتشر میکند؛ از جمله سعید هاشمی الیزئی بهعنوان مدیرعامل، بردیا سیداحمدنیا بهعنوان رئیس هیئتمدیره و سوگل رسولی تزنگی بهعنوان نایبرئیس. صفحه رسمی آغاز فعالیت سکو را سال ۱۴۰۱ اعلام میکند، اما تاریخ ثبت حقوقی شرکت و سال تأسیس آن در سند ثبتی رسمی که در این پژوهش قابل بررسی باشد پیدا نشد.
۳مدل طرحها، عرضه و سابقه قابل مشاهده
در طرحهای مشاهدهشده، سرمایه برای فعالیتی معین مانند تولید کالا، خرید مواد اولیه یا سرمایه در گردش شرکت جذب میشود. یک شناسنامه طرح رسمی در زمان بررسی، تأمین سرمایه در گردش تولید و فروش کیک را نشان میداد: دوره مشارکت ۱۲ ماه، پرداخت سود پیشبینیشده هر سه ماه و نوع کمپین شناور بود. در همان صفحه مبلغ هدف ۲۵ میلیارد تومان و حداقل مشارکت قابل ورود در ماشینحساب ۵۰۰ هزار تومان نمایش داده میشد. این ارقام نمونه همان طرحاند و نباید بهعنوان حداقل یا شرایط ثابت همه عرضهها برداشت شوند.
در شناسنامههای طرح، نوع کمپین، هدف و حداقل مبلغ قابل قبول، مدت، تقویم پرداخت، نام سرمایهپذیر، نماد قابل استعلام، ارزیابی، قرارداد، اسناد تضمین و گزارش پیشرفت در دسترس قرار میگیرند. فایلهای معرفی و ارزیابی، قرارداد با سرمایهپذیر و مستندات تضمین برای طرح نمونه قابل دانلود بودند. این شفافیت به سرمایهگذار امکان بررسی اسناد را میدهد، اما کیفیت گزارش بهتنهایی اثباتکننده اجرای موفق یا قابل وصول بودن وثیقه نیست.
پرسشهای متداول میگوید دوره معمول کمپین ۳۰ روز است و در شرایط خاص تا ۶۰ روز تمدید میشود. در مدل «همه یا هیچ»، اگر هدف تأمین نشود، کمپین ناموفق است و پول پس از تأیید نهاد مالی ظرف سه روز کاری بازگردانده میشود. در مدل شناور، اگر مجموع جذبشده به حداقل مبلغ قابل قبول برسد، کمپین میتواند با مبلغ کمتر از هدف نیز موفق اعلام شود. این تفاوت مهم است: سرمایهگذار باید برای هر طرح حداقل مبلغ قابل قبول و سرنوشت وجوه را در شناسنامه بخواند.
صفحه اصلی زیما آمار ۱۹۴ طرح موفق و ۷۷٬۱۴۵ سرمایهگذار را نمایش میداد و نرخ تحقق پیشبینی سود را ۹۹٫۹ درصد اعلام میکرد. اینها آمار خود شرکت هستند؛ روش محاسبه، بازه زمانی، تعریف «تحقق» و داده خام مستقل در صفحه دیده نمیشد. بنابراین آن را باید ادعای عملکرد شرکت دانست، نه سابقه حسابرسیشدهای که بتوان با آن بازده آینده را پیشبینی کرد. در نظرات کاربران گردآوریشده در یک فهرست ثانویه، هم پرداخت بهموقع و پشتیبانی خوب گزارش شده و هم تأخیر در پرداخت سود و اطلاعرسانی؛ این بازخوردها موردیاند و برای برآورد فراوانی شکایت کافی نیستند.
- در نمونه بررسیشده، موضوع طرح تولید و فروش کالا بود؛ شواهد کافی برای معرفی املاک یا صکوک بهعنوان محصول ثابت سکو پیدا نشد.
- نوع ضمانت و اینکه ضمانت اصل سرمایه را پوشش میدهد یا خیر باید در هر صفحه طرح جداگانه بررسی شود.
- مشارکت در کمپین موفق با صدور گواهی شراکت الکترونیکی فرابورس ثبت میشود؛ گواهی را از پنل دریافت و نگهداری کنید.
نمونه شرایط یک طرح منتشرشده در وبسایت زیما
| شاخص | مقدار در شناسنامه نمونه |
|---|---|
| موضوع | سرمایه در گردش تولید و فروش کیک |
| هدف تأمین مالی | ۲۵ میلیارد تومان |
| حداقل ورود در ماشینحساب | ۵۰۰ هزار تومان |
| مدت مشارکت | ۱۲ ماه |
| دوره پرداخت سود پیشبینیشده | هر سه ماه |
| نوع کمپین | شناور |
| ضمانت اعلامشده | ضمانتنامه تعهد پرداخت بانک ملی برای اصل سرمایه |
دو شیوه بستن کمپین
در کمپین همه یا هیچ، اگر در مهلت تعیینشده کل هدف تأمین نشود، کمپین ناموفق میشود و طبق پرسشهای متداول، وجه پس از تأیید نهاد مالی ظرف سه روز کاری بدون کسر هزینه بازگردانده میشود. در مدل شناور، رسیدن به حداقل مبلغ قابلقبول کمپین میتواند برای موفقیت کافی باشد؛ بنابراین عدد حداقل را کنار مبلغ هدف بخوانید.
سایت مدت معمول جمعآوری را ۳۰ روز ذکر میکند و امکان تمدید تا ۶۰ روز را در شرایط خاص توضیح میدهد. بازه زمانی درجشده در صفحه همان طرح ملاک عملی است.
دامنه فعالیت و محدودیتهای متقاضی
طبق FAQ رسمی، متقاضی باید شخص حقوقی ایرانی باشد و طرح در ایران اجرا شود. همان صفحه برای متقاضیان، حداقل تأمین ۱۰ درصد مبلغ از سوی سرمایهپذیر و حداکثر دوره مشارکت دو سال را بیان میکند؛ همچنین میگوید طرحهای صرفاً مطالعاتی و مرحله پیشبذری استارتاپها در حال حاضر پذیرفته نمیشوند. این شروط از محتوای خود سکو نقل میشود و برای متقاضی باید با مقررات جاری و پذیرش روز زیما تطبیق داده شود. در FAQ سقف نیاز سرمایه «کمتر از ۲۵ میلیارد تومان» درج شده، درحالیکه فهرست جاری زیما طرحهایی با مبلغ هدف بالاتر از این رقم نیز نشان میدهد؛ بنابراین این سقف با دادههای جاری سایت سازگار نیست و باید پیش از اتکا از خود سکو استعلام شود.
۴هزینهها، پرداختها و روش بازپرداخت
طبق بخش قوانین سایت، اگر کمپین با موفقیت تأمین مالی شود، کارمزد خدمات سکوی زیما ۴ درصد مبلغ تأمینشده است و کارمزد شرکت فرابورس نیم درصد مبلغ تأمینشده اعلام شده؛ هر دو مبلغ از سرمایهپذیر دریافت میشوند. همان متن تصریح میکند که از تأمینکننده یا سرمایهگذار بابت خدمات تأمین مالی جمعی کارمزدی دریافت نمیشود. هزینه احتمالی خدمات ناظر فنی یا مالی نیز بر عهده سرمایهپذیر است، اگر برای طرح ناظری تعیین شود. هزینههای بانکی احتمالی یا هزینههای دیگری که ممکن است در قرارداد خاص درج شوند در صفحه عمومی بهطور کامل نرخگذاری نشدهاند؛ قرارداد هر طرح را هم بخوانید.
سازوکار معمول بازپرداخت در پرسشهای متداول چنین توصیف شده است: سود پیشبینیشده در فاصلههای دورهای، عموماً سهماهه، پرداخت میشود؛ اصل سرمایه یکجا در پایان دوره مشارکت برمیگردد و سود قطعی پس از ارائه گزارش حسابرسی، در صورت وجود، تا یک ماه پس از پایان دوره تسویه میشود. پرداخت پس از واریز سرمایهپذیر و تأیید نهاد مالی، به شبای ثبتشده در حساب کاربری سرمایهگذار انتقال مییابد. زمانبندی نهایی و مبلغ واقعی هر پرداخت به قرارداد و اجرای طرح وابسته است.
سایت اعلام میکند وجوه در زمان جمعآوری در حساب معرفیشده تحت نظارت نهاد مالی میماند و در این بازه سودی به آنها تعلق نمیگیرد. قوانین همچنین میگوید پرداختها و بازپرداختها باید از مسیرهای پرداخت معتبر داخلی انجام شوند. در یک کمپین ناموفق، بازگشت کامل مبالغ پس از تأیید نهاد مالی پیشبینی شده است. پیش از واریز، نام صاحب حساب، مشخصات طرح و مسیر پرداخت را از داخل دامنه رسمی بررسی کنید.
- هزینه ثبت درخواست تأمین مالی برای متقاضی در صفحه معرفی متقاضی «رایگان» اعلام شده است؛ هزینههای پس از پذیرش و انعقاد قرارداد را از مشاور بپرسید.
- برای دریافت سود و اصل سرمایه، شبای معتبر را در حساب کاربری ثبت کنید و نام صاحب شبا را با هویت سرمایهگذار تطبیق دهید.
- درآمد یا سود پیشبینیشده تضمینشده نیست؛ هر هزینه و تعهدی را در قرارداد و صفحه همان کمپین بررسی کنید.
هزینهها و مسیر پرداخت اعلامشده
| مورد | میزان یا روش | پرداختکننده / توضیح |
|---|---|---|
| کارمزد خدمات زیما | ۴٪ مبلغ جذبشده در کمپین موفق | سرمایهپذیر |
| کارمزد فرابورس | ۰٫۵٪ مبلغ جذبشده | سرمایهپذیر |
| کارمزد خدمات از سرمایهگذار | اعلام شده دریافت نمیشود | طبق قوانین رسمی سکو |
| ناظر فنی یا مالی | نرخ عمومی اعلام نشده | در صورت تعیین ناظر، هزینه با سرمایهپذیر است |
| واریز سود و اصل | شبای ثبتشده در حساب کاربری | پس از واریز سرمایهپذیر و تأیید نهاد مالی |
کارمزد اعلامشده و مسئول پرداخت
قوانین رسمی زیما کارمزد خدمات عامل را ۴ درصد مبلغ تأمینشده و کارمزد فرابورس را نیم درصد اعلام میکند؛ هر دو در صورت موفقیت کمپین از سرمایهپذیر دریافت میشوند. همان صفحه میگوید از تأمینکننده بابت خدمات تأمین مالی جمعی وجهی گرفته نمیشود. این نرخها را با هزینه احتمالی بانکی یا هزینههای قراردادی خاص یک طرح یکی نگیرید.
تقویم دریافت وجوه
پرسشهای متداول میگوید سود پیشبینیشده عموماً بهصورت دورهای و غالباً هر سه ماه پرداخت میشود؛ اصل سرمایه در پایان دوره مشارکت و سود قطعی، در صورت وجود، حداکثر تا یک ماه پس از ارائه گزارش حسابرسی پرداخت میشود. همه پرداختها پس از واریز سرمایهپذیر و تأیید نهاد مالی به شبای ثبتشده در حساب کاربری میرود.
این برنامه عمومی است و صفحه هر طرح ممکن است ترتیب و موعد خاص داشته باشد. وجوهی که طی دوره تکمیل سرمایه در حساب تجمیع نگهداری میشود، طبق FAQ تا زمان پرداخت به سرمایهپذیر سودی ایجاد نمیکند.
۵ثبتنام، احراز شرایط و آغاز سرمایهگذاری
ورود و ثبتنام از وبسایت رسمی انجام میشود. صفحه عمومی برای همه مراحل احراز هویت راهنمای جزئی منتشر نمیکند؛ اما پرسشهای متداول میگوید شخص حقیقی یا حقوقی برای سرمایهگذاری باید کد بورسی داشته باشد. قوانین، حداقل سن ۱۸ سال، استفاده از اطلاعات صحیح و داشتن یک حساب کاربری را شرط استفاده میداند. جزئیات مدارک لازم، تطبیق هویت خودکار یا دستی، زمان تأیید و سازوکار دریافت کد بورسی برای تازهواردان در صفحات بررسیشده بهطور شفاف شرح داده نشده است.
سرمایهگذار میتواند طرحها را مرور کند و در صفحه هر طرح اطلاعات اقتصادی و حقوقی، گزارشهای موجود و تضمین را ببیند. سپس مبلغ را با توجه به حداقل و سقف مجاز همان طرح انتخاب میکند. برای نمونه طرح مشاهدهشده، ماشینحساب حداقل ۵۰۰ هزار تومان و حداکثر ۱۲۵ میلیون تومان را نمایش میداد؛ این سقف به همان طرح مربوط است و نباید به همه طرحها تعمیم داده شود. پس از پرداخت، امکان انصراف یا کاهش مبلغ بنا بر ضوابط اعلامی وجود ندارد؛ افزایش مشارکت ممکن است تا سقف طرح و با تکرار فرایند ممکن باشد.
پیش از تصمیم، فایل ارزیابی، قرارداد و اسناد ضمانت را باز کنید و تفاوت ضمانت اصل سرمایه با تضمین سود را بسنجید. در طرح نمونه، ضمانتنامه تعهد پرداخت برای اصل سرمایه ذکر شده بود، اما سود همچنان صریحاً «بدون تضمین» علامتگذاری شده بود. پس از موفقیت کمپین، گواهی شراکت در حساب کاربری قابل مشاهده و دانلود است. برای دریافت وجوه در آینده، اطلاعات بانکی و شبای حساب را دقیق ثبت کنید.
- ۱) وارد دامنه رسمی شوید و حساب حقیقی یا حقوقی بسازید؛ سن و اطلاعات حساب باید با قوانین استفاده سازگار باشد.
- ۲) کد بورسی و اطلاعات شناسایی خواستهشده را آماده کنید؛ مراحل دقیق احراز هویت را پیش از پرداخت از پشتیبانی بپرسید.
- ۳) شناسنامه طرح، قرارداد، گزارش ارزیابی، نوع ضمانت، مبلغ هدف و حداقل قابل قبول را مطالعه کنید.
- ۴) مبلغی در محدوده مجاز همان کمپین انتخاب و از مسیر پرداخت معتبر ثبت کنید؛ پس از مشارکت امکان انصراف اعلام نشده است.
- ۵) گواهی شراکت را از حساب کاربری دریافت کنید و شبای بانکی ثبتشده را برای پرداختهای بعدی کنترل کنید.
پیشنیازها و محدودیت حساب
FAQ رسمی داشتن کد بورسی را برای اشخاص حقیقی و حقوقی لازم میداند و قوانین استفاده حداقل سن ۱۸ سال را ذکر میکند. هر کاربر فقط یک حساب میتواند داشته باشد. صفحههای عمومی بررسیشده فهرست کامل مدارک هویتی، زمان تأیید یا مسیر دریافت کد بورسی را با جزئیات منتشر نکردهاند؛ این موارد را پیش از واریز از پنل یا پشتیبانی بپرسید.
مراحل عملی مشارکت
- در سایت حساب ایجاد کنید و اطلاعات هویتی و شبای بانکی را مطابق پنل ثبت کنید.
- در صورت نداشتن کد بورسی، ابتدا از مسیر رسمی مربوط به دریافت کد اقدام کنید؛ FAQ زیما داشتن آن را شرط سرمایهگذاری میداند.
- صفحه کمپین را باز کنید و گزارش ارزیابی، قرارداد، زمانبندی، نوع تضمین، مبلغ هدف و حداقل مبلغ قابلقبول را بخوانید.
- مبلغ مشارکت را از مسیر پرداخت معتبر داخلی واریز کنید؛ قوانین سکو میگوید انصراف یا کاهش مبلغ پس از سرمایهگذاری ممکن نیست.
- پس از موفقیت کمپین، گواهی شراکت را در حساب کاربری دریافت و گزارشهای دورهای و پرداختها را پیگیری کنید.
۶ضمانتها، عملکرد و شفافیت اطلاعات
زیما میگوید طرحها را از نظر فنی، بازار، شاخصهای مالی، اعتبار شرکت و سابقه مدیران ارزیابی میکند و حسب مورد گزارشهای دورهای سرمایهپذیر را در اختیار مشارکتکنندگان میگذارد. برای بعضی طرحها ممکن است ناظر فنی یا مالی تعیین شود. در عین حال، خود سایت تصریح میکند که سکو واسطه میان سرمایهپذیر و سرمایهگذار است و مسئولیت حسن اجرای طرح را برعهده نمیگیرد. ارزیابی و انتشار یک طرح بنابراین جایگزین بررسی شخصی مدارک و توان بازپرداخت نیست.
تضمین در زیما یک ویژگی سراسری و یکسان برای همه پروژهها نیست. پرسشهای متداول از ضمانتنامه نهادهای مربوط یا وثیقههایی مانند چک شخص حقوقی ثالث و ملک مثال میزند. شناسنامههای جاری ممکن است ضمانتنامه بانکی یا صندوقی، چک، توثیق سهام یا وثیقه ملکی را نمایش دهند. نوع وثیقه، ذینفع، مبلغ پوشش، مدت اعتبار، شرایط مطالبه و اینکه فقط اصل سرمایه را پوشش میدهد باید در مستندات همان پروژه بررسی شود. وجود چک یا ضمانتنامه به معنای دریافت فوری وجه در نکول نیست.
در صفحه اصلی، زیما آمار ۹۹٫۹ درصد تحقق پیشبینی سود و تعداد طرحها و سرمایهگذاران را بهعنوان کارنامه خود نمایش میدهد. این صفحه روش محاسبه و دادههای تفصیلی قابل بازبینی مستقل برای این نرخ را توضیح نمیدهد. برای راستیآزمایی عملکرد، گزارش پیشرفت و پرداختهای هر نماد، قرارداد، حسابرس و مستند ضمانت را جداگانه بررسی کنید. یک سایت ثانویه نظرات کاربران متناقضی درباره زمان پرداخت سود و پاسخگویی پشتیبانی منتشر کرده است؛ چون این نظرها خوداظهاری و انتخابیاند، نمیتوان آنها را گزارش قطعی همه سرمایهگذاران یا آمار رسمی شکایات دانست.
در صفحه بررسیشده، بخشی با آمار شکایات رسمی یا تعداد پروندههای حلوفصلشده پیدا نشد. اگر اختلافی رخ دهد، بیانیه ریسک و قوانین سکو اشاره میکنند که کاربران میتوانند تخلفهای مربوط به مقررات تأمین مالی جمعی را به فرابورس اعلام کنند و اختلافهای مشمول را از مسیر هیئت داوری بازار سرمایه پیگیری کنند. این توضیح گزارش وجود یا نتیجه هیچ پرونده مشخصی نیست.
- تضمین را در سطح هر طرح ارزیابی کنید؛ ضمانت اصل سرمایه با تضمین سود پیشبینیشده تفاوت دارد.
- گزارش ارزیابی، قرارداد، نامه حسابرس و مدرک وثیقه را پیش از مشارکت ذخیره کنید.
- اگر تأخیر یا نکول رخ داد، تقویم قرارداد، مکاتبات پشتیبانی و مستندات پرداخت را نگه دارید و مسیر اعلامشده در قوانین را پیگیری کنید.
تضمین اصل سرمایه چه معنایی دارد؟
صفحههای طرح ممکن است ضمانتنامه تعهد پرداخت بانکی، ضمانتنامه صندوق، چک یا وثیقه ملکی را معرفی کنند. FAQ زیما تصریح میکند که این تضمینها به بازپرداخت اصل سرمایه مربوطاند؛ سود پیشبینیشده تضمینشده نیست. در نمونه طرح کیک دوقلو، سایت ضمانتنامه تعهد پرداخت بانک ملی را برای اصل سرمایه درج کرده و همزمان نرخ سود را بدون تضمین سود معرفی میکند.
وجود نام یک ضامن به تنهایی برای سنجش پوشش کافی نیست. مبلغ تعهد، ذینفع، تاریخ اعتبار، شروط مطالبه و امکان وصول را در سند ضمانت همان طرح بررسی کنید.
گزارشدهی و حدود نظارت
FAQ رسمی میگوید سرمایهپذیر گزارشهای دورهای را به سکو میدهد و سکو پس از ارزیابی در اختیار مشارکتکنندگان میگذارد؛ برای بعضی طرحها ممکن است ناظر فنی یا مالی هم انتخاب شود. خود زیما تصریح میکند که واسطه است و مسئولیت اجرای درست کسبوکار را برعهده نمیگیرد. پس وجود گزارش، جای ارزیابی مستقل سرمایهگذار را نمیگیرد.
۷ریسکهای سرمایهگذاری و حدود حمایتها
هشدار ریسک رسمی زیما میگوید سودآوری طرح قطعی نیست و در صورت شکست یا انحراف کسبوکار، احتمال زیان یا از دست رفتن بخشی یا تمام سرمایه وجود دارد. نرخ درجشده در صفحه طرح، پیشبینی است نه تعهد قطعی. حتی اگر ابزار تضمین برای اصل سرمایه وجود داشته باشد، سود از آن مستثناست مگر قرارداد همان طرح صریحاً چیز دیگری بگوید. به همین دلیل، درصد سود بالا به تنهایی معیار قابل اتکایی برای سنجش کیفیت طرح نیست.
ریسک نقدشوندگی مهم است: زیما میگوید در حال حاضر بازار ثانویهای برای خریدوفروش گواهیهای شراکت وجود ندارد و سرمایهگذار نمیتواند در حالت عادی پیش از سررسید پول خود را پس بگیرد یا گواهی را منتقل کند. انصراف پس از ثبت سرمایهگذاری نیز در قوانین مجاز دانسته نشده است. باید فرض کرد وجه تا پایان مدت طرح در دسترس نیست؛ سررسید، پرداخت دورهای و موعد بازپرداخت اصل را پیش از ورود کنترل کنید.
مجوز فرابورس و نظارت نهاد مالی نظم اجرایی و کنترل نقلوانتقالها را فراهم میکنند، اما طبق بیانیه خود سکو به معنی تضمین سود، تأیید تجاری طرح یا پوشش تمام ریسکها نیستند. ممکن است سرمایهپذیر در پرداخت تأخیر کند، وثیقه برای جبران کامل زیان کافی نباشد، ارزش یا قابلیت وصول وثیقه تغییر کند یا سود قطعی از مقدار پیشبینیشده کمتر شود. این ریسکها حتی در طرحی که مستندات کامل دارد باقی میمانند.
برای کسی که به پول نقد فوری نیاز دارد، تحمل نوسان یا زیان ندارد، یا نمیتواند قرارداد و اسناد ضمانت را بررسی کند، این نوع سرمایهگذاری ممکن است با نیازهایش سازگار نباشد. بررسی چند طرح، تنوعبخشی و محدود کردن مبلغ به سطحی که مسدود ماندنش تا سررسید مسئله ایجاد نکند، اصول احتیاطی عمومیاند و توصیه به خرید یک طرح خاص نیستند.
- ریسک اجرای کسبوکار و افت سود واقعی نسبت به پیشبینی
- ریسک تأخیر یا نکول سرمایهپذیر در پرداخت
- ریسک عدم دسترسی به سرمایه تا سررسید و نبود بازار ثانویه
- ریسک زمانبر یا ناکافی بودن وصول وثیقه
- ریسک اتکا به آمار عملکردی که روش محاسبهاش مستقل منتشر نشده است
ریسک نکول و ریسک نقدشوندگی
بیانیه ریسک زیما میگوید سودآوری قطعی نیست و شکست یا انحراف طرح میتواند به زیان یا از دست رفتن بخشی یا تمام سرمایه بینجامد. اگر سرمایهپذیر نکول کند، عامل طبق قرارداد برای پیگیری اقدام میکند، اما زمان و نتیجه وصول وثیقه از پیش قطعی نیست.
در همان بیانیه آمده است که تا سررسید ضامن نقدشوندگی وجود ندارد و انتقال گواهی، جز در موارد مجاز مقرراتی، ممکن نیست. FAQ نیز نبود بازار ثانویه را تأیید میکند. پس وجه را سرمایهای با امکان دسترسی محدود تا سررسید در نظر بگیرید.
مجوز، تضمین سود نیست
خود بیانیه رسمی توضیح میدهد که مجوز برای رعایت مقررات و شفافیت اطلاعاتی است و بهمعنای نظارت تمامعیار بر تمام ذینفعان یا تأیید مزایا و سودآوری هیچ طرحی نیست. این محدودیت برای خواندن تبلیغ بازده، گواهی شراکت و مدارک تضمین اهمیت دارد.
۸پشتیبانی، نشانی و جمعبندی کاربردی
راه ارتباطی درجشده در وبسایت رسمی تلفن ۰۲۱۹۲۰۰۸۸۲۸ و ایمیل [email protected] است. نشانی دفتر تهران، خیابان میرزای شیرازی، پلاک ۲۳۱، طبقه اول، واحد جنوبی اعلام شده است. سایت میگوید پشتیبانی در ساعات کاری فعال است، اما ساعت دقیق پاسخگویی منتشر نشده است. صفحه رسمی «درباره زیما» به شبکههای اجتماعی مرتبط پیوند میدهد؛ حساب تلگرام زیما برای اطلاعیه طرحها و حساب لینکدین شرکت نیز قابل مشاهدهاند.
در صفحههای رسمی بررسیشده نشانی اپلیکیشن اختصاصی قابل دانلود از فروشگاه رسمی پیدا نشد؛ مسیر قابل مشاهده، وبسایت و پنل حساب کاربری است. پیش از کلیک روی آگهی یا پیامرسان، نشانی دامنه را کنترل کنید و پرداخت را فقط از مسیر اعلامشده در کمپین و درگاه معتبر انجام دهید. سایت رسمی در طرحهایش فایلها و پیوندهایی به مدارک و نمادهای قابل استعلام میگذارد؛ این اسناد مرجع عملیتری برای بررسی شرایط هر مشارکتاند.
جمعبندی: زیما یک سکوی تأمین مالی جمعی متمرکز بر طرحهای بنگاههاست که خود را دارای مجوز فرابورس معرفی میکند و کارگزاری بانک صادرات را نهاد ناظر خود میداند. نقاط قوت قابل مشاهده شامل انتشار شناسنامه و مدارک طرح، ارائه تقویم پرداخت و امکان مشاهده تضامین و گزارشهاست. محدودیتهای اصلی شامل نبود بازار ثانویه، سود غیرقطعی، تفاوت ضمانتها بین طرحها و نبود تأیید مستقل برای بخشی از آمار عملکرد و تاریخ دقیق مجوز در رجیستر قابل دسترس در این پژوهش است. این بستر بیشتر برای افرادی قابل بررسی است که افق زمانی تا سررسید دارند، اسناد حقوقی و مالی را میخوانند و امکان از دست دادن یا مسدود ماندن سرمایه را در تصمیم خود لحاظ میکنند.
- پشتیبانی تلفنی و ایمیلی در وبسایت رسمی منتشر شده است.
- آدرس دفتر و شبکههای اجتماعی رسمی را از صفحههای خود سایت پیگیری کنید.
- پیش از هر مشارکت، اعتبار روز مجوز و اسناد همان طرح را مستقل بررسی کنید.
راههای تماس و دسترسی
وبسایت رسمی شماره ۰۲۱۹۲۰۰۸۸۲۸، ایمیل [email protected] و نشانی دفتر در خیابان میرزای شیرازی تهران را منتشر میکند. سایت ساعت دقیق پاسخگویی را مشخص نکرده و تنها از پشتیبانی در ساعات کاری نام میبرد. پیوندهای اجتماعی رسمی که از صفحات خود زیما پیدا شدند شامل تلگرام، لینکدین و اینستاگراماند.
جمعبندی بر پایه اسناد در دسترس
زیما از نظر مدل، واسطه تأمین مالی طرحمحور است و در فهرست فعلی نمونههای متعددی از سرمایه در گردش شرکتها دیده میشود. امکان بررسی شناسنامه، قرارداد، گزارش ارزیابی و نوع تضمین برای هر کمپین نقطه قوت اطلاعاتی است؛ در مقابل، بازده قطعی نیست، بازار ثانویه وجود ندارد و وضعیت روز مجوز در رجیستر رسمی این بررسی مستقلاً بازیابی نشد. ارزیابی باید بر پایه اسناد همان کمپین انجام شود، نه صرفاً عنوان سکو یا نرخ درجشده.
مشخصات کامل و منبع هر ادعا
- گرداننده سکو
- مدبران تجارت ایفامنبع (ادعای شرکت)
- نهاد مالی ناظر
- کارگزاری بانک صادرات ایرانمنبع (ادعای شرکت)
- شروع فعالیت سکو
- 1401منبع (ادعای شرکت)
- کارمزد عامل
- 4 درصدمنبع (ادعای شرکت)
- کارمزد فرابورس
- 0.5 درصدمنبع (ادعای شرکت)
- حداقل مشارکت در نمونه طرح
- 500000 تومانمنبع (ادعای شرکت)
- تلفن پشتیبانی
- 02192008828منبع (ادعای شرکت)
مزایا
- ✓شناسنامههای طرح شامل جزئیات مالی، ارزیابی، قرارداد و اسناد ضمانت قابل مشاهدهاند.
- ✓برای برخی طرحها پرداختهای دورهای و تقویم بازپرداخت اعلام میشود.
- ✓وجود نهاد مالی ناظر و ثبت گواهی شراکت الکترونیکی در سازوکار اعلامشده سکو.
- ✓کارمزد خدمات از سرمایهگذار دریافت نمیشود؛ هزینههای عامل و فرابورس طبق قوانین بر عهده سرمایهپذیر است.
معایب و ریسکها
- !سود پیشبینیشده تضمینشده نیست و اصل سرمایه نیز ممکن است در معرض زیان باشد.
- !گواهی شراکت فعلاً بازار ثانویه ندارد و امکان خروج پیش از سررسید محدود است.
- !تضمینها در هر طرح متفاوتاند و وجود ضمانت در یک طرح به کل سکو قابل تعمیم نیست.
- !شماره و تاریخ مجوز و وضعیت روز آن در رجیستر رسمی هنگام این پژوهش مستقلاً قابل بازیابی نبود.
- !داده عملکردی صفحه اصلی بهعنوان آمار خود شرکت ارائه شده و روش راستیآزمایی مستقل آن روشن نیست.
پرسشهای متداول
زیما زیر نظر چه نهادی فعالیت میکند؟
به گفته وبسایت رسمی، زیما با مجوز فعالیت از فرابورس ایران کار میکند و کارگزاری بانک صادرات ایران نهاد مالی ناظر آن است. در این پژوهش مدخل رجیستر رسمی مستقیماً باز نشد؛ وضعیت روز مجوز را از فهرست فرابورس کنترل کنید.
آیا سودی که در صفحه طرح نوشته شده قطعی است؟
خیر. سایت آن را سود پیشبینیشده معرفی میکند و هشدار میدهد که مقدار قطعی ممکن است کمتر، برابر یا بیشتر باشد. تضمین اصل سرمایه در برخی طرحها لزوماً شامل سود نمیشود.
حداقل مبلغ سرمایهگذاری در زیما چقدر است؟
حداقل مبلغ در همه طرحها یکسان اعلام نشده است. در یک شناسنامه بررسیشده، ماشینحساب طرح بازهای از ۵۰۰ هزار تومان تا ۱۲۵ میلیون تومان نشان میداد؛ شرایط روز هر کمپین را جداگانه ببینید.
آیا میتوان پیش از سررسید از طرح خارج شد؟
طبق پرسشهای متداول زیما، انصراف و دریافت وجه پس از سرمایهگذاری ممکن نیست و فعلاً بازار ثانویهای برای انتقال گواهی شراکت وجود ندارد.
برای سرمایهگذاری چه پیشنیازی وجود دارد؟
پرسشهای متداول میگوید اشخاص حقیقی و حقوقی باید کد بورسی داشته باشند. قوانین استفاده حداقل سن ۱۸ سال را نیز تعیین میکند؛ جزئیات کامل احراز هویت در صفحههای عمومی شرح داده نشده است.
در صورت ناموفق ماندن کمپین چه میشود؟
در مدل همه یا هیچ، اگر هدف تأمین نشود کمپین ناموفق میشود و طبق توضیح رسمی، وجه پس از تأیید نهاد مالی ظرف سه روز کاری بدون کسر هزینه بازگردانده میشود. در مدل شناور، رسیدن به حداقل مبلغ قابل قبول میتواند برای موفقیت کافی باشد.
کارمزد سرمایهگذار چقدر است؟
قوانین رسمی میگوید از سرمایهگذار کارمزد خدمات تأمین مالی جمعی دریافت نمیشود. کارمزد ۴ درصدی عامل و نیمدرصدی فرابورس از سرمایهپذیر دریافت میشود.
آیا همه طرحها ضمانت بانکی دارند؟
خیر. نوع وثیقه و ضمانت به طرح وابسته است و ممکن است ضمانتنامه بانکی یا صندوق، چک، وثیقه ملکی یا توثیق سهام باشد. مستند ضمانت را در صفحه همان طرح بررسی کنید.
منابع (پژوهش: 2026-11-18)
- صفحه اصلی زیما
- درباره زیما و فهرست مدیران
- قوانین و مقررات رسمی زیما
- پرسشهای متداول زیما
- بیانیه هشدار ریسک زیما
- فهرست طرحهای جاری زیما
- شناسنامه نمونه طرح تولید و فروش کیک دوقلو
- فهرست عاملان تأمین مالی جمعی فرابورس
- مشخصات زیما در فهرست ثانویه کرادفا
- مشخصات ثبتی مدبران تجارت ایفا در پایگاه ثانویه شرکتها
- صفحه رسمی زیما در تلگرام
- صفحه رسمی زیما در لینکدین
- صفحه رسمی زیما در اینستاگرام
موارد هنوز تأییدنشده
- شماره مجوز، تاریخ صدور و وضعیت جاری زیما در مدخل رسمی فرابورس هنگام پژوهش مستقلاً قابل بازیابی نبود؛ تاریخهای ۱۴۰۱/۱۲/۲۱ و ۱۴۰۵/۰۹/۲۱ فقط در فهرست ثانویه دیده شدند.
- تاریخ دقیق ثبت حقوقی شرکت مدبران تجارت ایفا و مستند روزنامه رسمی؛ صفحه رسمی زیما سال آغاز فعالیت سکو را ۱۴۰۱ اعلام میکند، اما این معادل تاریخ تأسیس شرکت نیست.
- روش محاسبه و داده خام مستقل برای آمار ۹۹٫۹ درصد تحقق سود و تعداد طرحها و سرمایهگذاران که در صفحه اصلی خود شرکت نمایش داده شده است.
- آمار جامع شکایات رسمی یا سوابق پروندههای حل اختلاف درباره زیما؛ نظرات کاربران در یک منبع ثانویه پراکنده و متناقض است.
- وجود اپلیکیشن اختصاصی قابل نصب از فروشگاه رسمی؛ در صفحات بررسیشده فقط پنل وب قابل مشاهده بود.
- ساعات دقیق فعالیت پشتیبانی و تعرفه احتمالی هزینههای بانکی یا خدماتی خارج از کارمزدهای اعلامشده در قوانین عمومی.
- مدارک کامل احراز هویت، زمان تأیید حساب و روش دریافت کد بورسی برای کاربر تازهوارد در صفحات عمومی بررسیشده مشخص نشده است.
- حداقل و حداکثر ثابت مشارکت در کل سکو؛ مبلغ ۵۰۰ هزار تومان در یک طرح رسمی مشاهده شد. سقف کمتر از ۲۵ میلیارد تومان در FAQ با بعضی مبلغهای هدف بالاتر در فهرست جاری ناسازگار است.