پوزیشن‌گیری بزرگ‌ها: راهنمای خواندن گزارش COT

چرا پوزیشن‌گیری معامله‌گران بزرگ را دنبال کنیم؟

قیمت فقط بخشی از تصویر بازار است: حرکت قیمت نشان می‌دهد معامله‌گران چه چیزی را معامله کرده‌اند، اما آمار موقعیت‌ها نشان می‌دهد گروه‌های گزارش‌شده در بازار آتی چه تعهدی دارند. گزارش تعهد معامله‌گران (COT) گزارشی دوره‌ای از موقعیت‌های بازارهای آتی و اختیار معامله روی آتی است؛ این گزارش سفارش‌ها یا همه‌ی دارایی‌های معامله‌گران را نشان نمی‌دهد، پس نباید آن را تصویر کامل بازار دانست. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/index.htm?utm_source=openai))

ارزش این گزارش در تحلیل اقتصاد کلان، کنار هم گذاشتن موضع گروه‌ها با نرخ واقعی، بازده اوراق و حال‌وهوای ریسک‌پذیری است. برای نمونه، اگر موقعیت خالص یک گروه در بازاری افزایش یابد، آن را در کنار تغییر بازده اوراق و شرایط ریسک‌پذیری بخوانید؛ به‌تنهایی از آن نتیجه‌ی جهت قیمت نگیرید. این مقایسه کمک می‌کند بفهمید پوزیشن‌گیری بازار با فضای کلان هم‌جهت است یا واگرا.

در ادامه، ابتدا تعریف و ساختار گزارش را می‌خوانید و بعد با روش محاسبه‌ی موقعیت خالص، سهم آن از موقعیت باز و تغییر هفتگی آشنا می‌شوید. سپس کاربرد گزارش برای طلا و بیت‌کوین، محدودیت‌ها و چک‌لیست تفسیر را مرور می‌کنید. برای پیوند دادن موضع‌گیری بازار با شاخص‌های کلان، می‌توانید از ابزار داده‌ی کلان کریپکس (JSON/CSV) استفاده کنید.

گزارش COT دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

گزارش تعهد معامله‌گران (COT) کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC)، موقعیت‌های باز روز سه‌شنبه را در بازارهای مشمول گزارش ثبت می‌کند؛ این بازارها آستانه‌های گزارش‌دهی کمیسیون را دارند. گزارش معمولاً جمعه منتشر می‌شود، اما تعطیلات رسمی می‌توانند انتشار را عقب بیندازند. بنابراین، آمار هر فایل به تاریخ ثبت سه‌شنبه مربوط است، نه روز انتشار یا زمانی که شما آن را می‌بینید. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/index.htm?utm_source=openai))

در یادداشت تحلیلی، تاریخ ثبت و تاریخ انتشار یا مشاهده را در دو ستون جدا بنویسید. مقایسه‌ی هفتگی را بر پایه‌ی تاریخ ثبت انجام دهید تا تأخیر در انتشار را با تغییر موقعیت‌ها اشتباه نگیرید.

• تاریخ ثبت موقعیت‌ها: سه‌شنبه‌ی مربوط به گزارش
• تاریخ انتشار یا مشاهده: روزی که گزارش منتشر یا فایل دیده شده است

موقعیت باز (Open Interest) شمار قراردادهایی است که با معامله‌ی معکوس، تحویل، اعمال یا رویدادهای مربوط بسته یا خنثی نشده‌اند. این رقم پایه‌ی مقایسه‌ی اندازه‌ی موقعیت‌ها و سنجش سهم آن‌ها از بازار است.

CFTC گزارش را در دو قالب جدا ارائه می‌کند: فقط آتی، و آتی به‌همراه اختیار. در قالب ترکیبی، موقعیت‌های اختیار با ضریب دلتا به معادل آتی تبدیل می‌شوند؛ پس برای ساخت سری زمانی، یک بازار و یک قالب را ثابت نگه دارید. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/ExplanatoryNotes/index.htm?utm_source=openai))

در تصویر بالا، نمودار هفتگی XAUUSD شامل ۷۰ کندل از ۲۲ تیر ۱۴۰۴ تا ۱۷ آبان ۱۴۰۵ است؛ بیشینه‌ی پنجره ۵۵۹۶٫۵۸، کمینه ۳۲۶۸٫۰۲ و بسته‌شدن آخرین کندل ۴۱۳۸٫۷۶ بوده است. تاریخ‌های ثبت گزارش را کنار نمودار بچینید تا بتوانید روند قیمت را با زمان ثبت موقعیت‌ها مقایسه کنید.

کدام گروه‌ها را بخوانید و چه چیزی را از آن‌ها نفهمید؟

در گزارش قدیمی، معامله‌گران گزارش‌پذیر به تجاری و غیرتجاری تقسیم می‌شوند. این طبقه‌بندی بر پایه‌ی فعالیت غالب معامله‌گر و اطلاعات ثبت‌شده نزد نهاد ناظر است، نه داوری درباره‌ی هدف هر موقعیت. پس برچسب «تجاری» به‌تنهایی نمی‌گوید که همه‌ی قراردادهای آن گروه برای پوشش ریسک باز شده‌اند.

گزارش تفکیک‌شده، گروه‌های بازار کالاهای فیزیکی را دقیق‌تر نشان می‌دهد: تولیدکنندگان و بازرگانان با تولید، فرآوری، مصرف یا جابه‌جایی کالا سروکار دارند؛ معامله‌گران سوآپ ریسک قراردادهای سوآپ را مدیریت می‌کنند؛ پول‌مدیران برای صندوق‌ها یا مشتریان معامله می‌کنند؛ و سایر گزارش‌پذیران در دسته‌های قبلی جای نمی‌گیرند. این گروه‌بندی جزئیات بیشتری از دو برچسب تجاری و غیرتجاری می‌دهد، اما همچنان طبقه‌بندی معامله‌گر است، نه نیت تک‌تک موقعیت‌های او.

برای قراردادهای مالی، گزارش معامله‌گران بازارهای مالی (TFF) واسطه‌ها، مدیران دارایی نهادی، صندوق‌های اهرمی و سایر گزارش‌پذیران را جدا می‌کند. برای کالاهای فیزیکی، گزارش تفکیک‌شده را انتخاب کنید؛ برای قراردادهای مالی، TFF را. اگر می‌خواهید گروه‌بندی قدیمی را دنبال کنید، گزارش قدیمی را بردارید. در هر قالب، گزارش «آتی تنها» را با همان قالب هفته‌ی قبل مقایسه کنید؛ اگر اختیار معامله را هم می‌خواهید، نسخه‌ی ترکیبی آتی و اختیار را در هر دو هفته نگه دارید. گزارش قدیمی و تفکیک‌شده قالب کوتاه و بلند دارند؛ TFF فقط در قالب بلند منتشر می‌شود.

چهار ستون پیش از تفسیر

موقعیت خرید تعداد قراردادهای خرید گروه و موقعیت فروش تعداد قراردادهای فروش آن را نشان می‌دهد. اسپرد بخشی از موقعیت‌های هم‌زمان خرید و فروش است؛ آن را خودکار با موضع خالص یکی نگیرید. پیش از محاسبه یا تفسیر، ستون‌های خرید، فروش، اسپرد و شمار معامله‌گران را علامت بزنید؛ سپس تغییر هفتگی هر ستون را جداگانه با گزارش هفته‌ی قبل بسنجید.

در تصویر پایین، نمودار BTCUSD هفتگی فقط زمینه‌ی حرکت قیمت را فراهم می‌کند؛ آمار قیمت را نباید با موقعیت‌های قرارداد آتی یکی گرفت. پیش از درج یا تفسیر ارقام نمودار، منبع قیمت، منطقه‌ی زمانی و تاریخ آخرین کندل را با هم تطبیق دهید؛ برای بیت‌کوین نیز قرارداد مشخص‌شده در گزارش را بخوانید و نتیجه را به کل بازار نقدی یا همه‌ی معاملات رمزارزی تعمیم ندهید.

مثال گام‌به‌گام: موقعیت خالص و سهم از بازار

برای مثال اصلیِ فرضی، ارقام یک گروه را ثبت کنید: این هفته ۱۲٬۰۰۰ موقعیت خرید و ۸٬۰۰۰ موقعیت فروش، با ۲۰٬۰۰۰ قرارداد موقعیت باز؛ هفته‌ی پیش نیز خرید ۱۱٬۰۰۰ و فروش ۷٬۰۰۰ قرارداد بوده است. موقعیت خالص از تفاضل خرید و فروش به دست می‌آید. برای مقایسه‌ی اندازه‌ی خالص با موقعیت باز، آن را بر موقعیت باز تقسیم و در ۱۰۰ ضرب کنید؛ تغییر هفتگی هم برابر خالص این هفته منهای خالص هفته‌ی پیش است.

صفر بودن تغییر خالص به معنی ثابت‌ماندن جداگانه‌ی خرید و فروش نیست: در این ورودی‌ها، هر دو رقم نسبت به هفته‌ی پیش افزایش یافته‌اند و اثرشان در تفاضل خنثی شده است. پس هنگام خواندن گزارش، ستون‌های تغییر خرید و فروش را نیز کنار موقعیت خالص بررسی کنید؛ خالص به‌تنهایی این جابه‌جایی را نشان نمی‌دهد.

در تصویر پایین، نمودار هفتگی XAUUSD شامل ۱۱۰ کندل از ۱۵ مهر ۱۴۰۳ تا ۱۷ آبان ۱۴۰۵ است؛ بیشینه‌ی بازه ۵۵۹۶٫۵۸، کمینه‌ی آن ۲۵۳۶٫۵۵ و آخرین بسته‌شدن ۴۱۳۸٫۷۶ است. میانگین‌های متحرک SMA20 و SMA50 زمینه‌ی روند قیمت را نشان می‌دهند، اما جای محاسبه‌ی موقعیت خالص را نمی‌گیرند.

چطور گزارش را برای طلا و بیت‌کوین به کار ببرید؟

از انتخاب بازار تا خواندن موقعیت‌ها

برای طلا، قرارداد آتی طلا را در گزارش کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) پیدا کنید. هر هفته همان بازار یا کد قراردادِ گزارش‌شده در COT و همان قالب گزارش را مقایسه کنید؛ گزارش آتی را با گزارش آتی و اختیار ترکیب نکنید. موقعیت خالص معامله‌گران تجاری و پول‌مدیران را جداگانه بخوانید: موقعیت خرید منهای موقعیت فروش. نام هر گروه، جهت معامله‌ی تک‌تک اعضای آن را مشخص نمی‌کند.

برای بیت‌کوین، قرارداد آتی مشخص‌شده در گزارش را انتخاب کنید و در هفته‌های مقایسه همان بازار یا کد قراردادِ گزارش‌شده در COT و همان قالب گزارش را دنبال کنید. آمار آن بازار آتی، پوشش کامل معاملات نقدی، صرافی‌های گوناگون یا ابزارهای دیگر نیست؛ پس نتیجه را به کل بازار رمزارز تعمیم ندهید.

سه لایه‌ی بررسی تاریخی

1. جهت موقعیت خالص: خرید هر گروه را از فروش آن کم کنید؛ عدد مثبت یعنی خریدها بیشتر و عدد منفی یعنی فروش‌ها بیشتر است.
2. تغییر هفتگی: موقعیت خالص هفته‌ی قبل را از مقدار این هفته کم کنید. این تغییر را کنار تغییر موقعیت باز بخوانید تا روشن شود تعداد قراردادهای باز هم تغییر کرده است یا نه.
3. جایگاه تاریخی: مقدار فعلی را با ۱۵۶ مشاهده‌ی هفتگی پیشین مرتب کنید و صدک آن را ثبت کنید. صدک را از جایگاه مقدار فعلی در این مجموعه به دست آورید؛ صدک‌های کمتر از ۲۰ یا بیشتر از ۸۰ را مرز غربال‌گری شخصی بگذارید، نه مرز قطعی تغییر روند.

برای نمونه، اگر صدک موقعیت خالص یک گروه از ۸۰ بالاتر باشد، آن را علامت بررسی بگیرید و جهت و تغییر هفتگی را هم کنار آن ببینید. اگر این سه لایه هم‌جهت نیستند، اختلافشان را ثبت کنید و نتیجه را فقط بر پایه‌ی صدک نگیرید.

استثناها و محدودیت‌هایی که تفسیر را عوض می‌کنند

آنچه در طبقه‌بندی پنهان می‌ماند

گزارش فقط موقعیت‌هایی را جداگانه نشان می‌دهد که از آستانه‌ی گزارش‌دهی عبور کرده‌اند؛ آمار موقعیت‌های غیرگزارش‌پذیر با کم‌کردن موقعیت‌های گزارش‌پذیر از موقعیت باز به دست می‌آید. بنابراین این بخش، شمار معامله‌گران یا دسته‌بندی آن‌ها را آشکار نمی‌کند؛ مثلاً اگر موقعیت بازی در یک قرارداد میان گزارش‌پذیرها پوشش داده نشده باشد، آن اختلاف در بخش غیرگزارش‌پذیر می‌ماند. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/ExplanatoryNotes/index.htm?utm_source=openai))

طبقه‌بندی بر پایه‌ی اطلاعات ثبت‌شده و هدف غالب کسب‌وکار انجام می‌شود، نه بررسی انگیزه‌ی تک‌تک قراردادها. پس «تجاری» را معادل فروشنده‌ی بازار یا پوشش‌دهنده‌ی قطعی ریسک نگیرید؛ یک عضو این گروه می‌تواند در بخشی از موقعیت‌هایش هدف دیگری داشته باشد. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/ExplanatoryNotes/index.htm?utm_source=openai))

اگر تغییر هفتگی ناگهانی دیدید، پیش از تفسیر جهت بازار، شمار معامله‌گران هر گروه و توضیحات گزارش را بررسی کنید. برای نمونه، ورود یک معامله‌گر بزرگ به گروه گزارش‌پذیر یا تغییر طبقه‌بندی می‌تواند ترکیب آمار دو هفته را جابه‌جا کند؛ تغییر موقعیت ثبت‌شده را از تغییر ترکیب گروه جدا بخوانید.

قالب گزارش و دامنه‌ی نتیجه‌گیری

در گزارش آتی و اختیارِ ترکیبی، موقعیت اختیار بر پایه‌ی معادل آتی و ضریب دلتا محاسبه می‌شود؛ در نتیجه ارقام آن با گزارش آتیِ تنها هم‌روش نیستند. هر هفته همان قرارداد و همان قالب را با هفته‌ی قبل بسنجید و دو سری با روش متفاوت را در یک نمودار به هم وصل نکنید. ([cftc.gov](https://www.cftc.gov/MarketReports/CommitmentsofTraders/ExplanatoryNotes/index.htm?utm_source=openai))

خطاهای رایج را با این چک‌لیست حذف کنید

پیش از تفسیر، از سرصفحه یادداشت کنید نام قرارداد، بازار، قالب گزارش، تاریخ موقعیت و گروه معامله‌گر. هر هفته همان قرارداد را با همان قالب بسنجید؛ گزارش معاملات آتی را با گزارش آتی و اختیار ترکیب‌شده مقایسه نکنید. این کنترل ساده مانع می‌شود تغییر ناشی از عوض‌کردن بازار یا قالب را به تغییر رفتار معامله‌گران نسبت دهید.

برای هر گروه، موقعیت خالص را با فرمول خرید منهای فروش به دست آورید. سپس خالص این هفته را کنار خالص هفته‌ی قبل و موقعیت باز همین هفته بگذارید؛ تغییر هفتگی خالص برابر است با خالص این هفته منهای خالص هفته‌ی قبل و آن را همراه تغییر موقعیت باز بخوانید. برای مقایسه‌ی بازارهایی با اندازه‌ی متفاوت، سهم خالص از موقعیت باز را حساب کنید: موقعیت خالص ÷ موقعیت باز × ۱۰۰؛ عدد خام قراردادها به‌تنهایی معیار مقایسه نیست.

برای جایگاه تاریخی، پنجره‌ی ۱۵۶ هفته‌ای را ثابت نگه دارید و مقدار خالص را با همان بازه بسنجید. کنار هر صدک، تاریخ موقعیت و طول پنجره را بنویسید؛ صدک بالاتر از ۸۰ یا پایین‌تر از ۲۰ فقط علامت بررسی است، نه نتیجه‌ی مستقل. در طلا، گروه‌های تجاری و پول‌مدیران را جدا بخوانید؛ نام گروه جهت معامله‌ی تک‌تک اعضا را نشان نمی‌دهد. در بیت‌کوین، به قرارداد آتی مشخص‌شده در گزارش محدود بمانید و نتیجه را به کل بازار نقدی یا همه‌ی معاملات رمزارزی تعمیم ندهید.

هشدار: گزارش ترکیب موقعیت‌ها را نشان می‌دهد، نه نیت معامله‌گران، قیمت ورودشان یا تصمیم آینده‌ی هر یک؛ پس «خرید زیاد» به‌تنهایی دلیلی برای بالا رفتن حتمی قیمت نیست.

برگه‌ی ثبت هفتگی

• تاریخ موقعیت؛ قرارداد و بازار؛ نوع گزارش
• گروه معامله‌گر؛ خرید؛ فروش؛ موقعیت خالص
• موقعیت باز؛ سهم خالص از موقعیت باز؛ صدک تاریخی
• طول پنجره‌ی تاریخی: ۱۵۶ هفته؛ تغییر خالص هفتگی؛ تغییر موقعیت باز

از COT تا بررسی اطلاعات کلان کریپکس

گزارش تعهد معامله‌گران (COT) را نمایی از موقعیت‌های گزارش‌شده در بازار آتی بخوانید؛ به‌تنهایی پیش‌بینی قیمت نیست. برای بررسی زمینه‌ی کلان کنار تحلیل خود، از ابزار «داده‌ی کلان کریپکس (JSON/CSV)» در مسیر /api/macro استفاده کنید و اطلاعات آن را با آمار موقعیت‌ها مقایسه کنید.

روند کاری سه‌مرحله‌ای

1. گزارش رسمی را دریافت کنید و هر هفته همان قرارداد و همان قالب را با هفته‌ی قبل بسنجید؛ آمار آتی را با گزارش ترکیبی آتی و اختیار معامله قاطی نکنید.
2. موقعیت خالص هر گروه را از تفاضل خرید و فروش به دست آورید. برای مقایسه‌ی بازارهای متفاوت، خالص را بر موقعیت باز تقسیم و در ۱۰۰ ضرب کنید؛ تغییر هفتگی خالص را هم کنار تغییر موقعیت باز بخوانید. مثال بخش محاسبات مقاله، روش این محاسبه را نشان می‌دهد.
3. نتیجه را با زمینه‌ی کلان مقایسه کنید و یک پرسش تحلیلی ثبت کنید؛ مثلاً آیا تغییر موقعیت‌ها با تغییر شرایط کلان هم‌جهت است؟

برای سنجش جایگاه تاریخی، موقعیت خالص را با ۱۵۶ هفته‌ی گذشته مقایسه و صدک آن را ثبت کنید؛ صدک بالاتر از ۸۰ یا پایین‌تر از ۲۰ فقط علامت بررسی است. در طلا، گروه‌های معامله‌گران تجاری و پول‌مدیران را جدا بخوانید؛ در بیت‌کوین، نتیجه را به همان قرارداد آتی گزارش‌شده محدود کنید، نه کل بازار نقدی و همه‌ی معاملات رمزارزی.

برای گسترش مقایسه‌ی بازارها، مقاله‌ی بعدی «همبستگی بین‌بازاری: دلار، طلا، سهام و بیت‌کوین» را دنبال کنید. سپس به «بیت‌کوین و اقتصاد کلان» بروید تا اثر متغیرهای کلان را جدا از آمار موقعیت‌های آتی بررسی کنید.