مارتینگل، میانگین‌گیری ضرر و گرید؛ چرا آرام شروع می‌شوند و به خطر می‌رسند؟

چرا روش‌های پله‌ای در آغاز امن به نظر می‌رسند؟

چند زیان کوچک پشت‌سرهم، اگر بعد از هرکدام حجم سفارش را بالا ببرید، ریسک را در یک موقعیت بزرگ متمرکز می‌کند. در شروع هر پله جداگانه و قابل‌مدیریت به نظر می‌رسد؛ اما با زنده‌ماندن سفارش‌های قبلی، حجم کل و زیان شناور رشد می‌کند.

شما با حد سود، افت سرمایه و خروج پله‌ای آشنا هستید. اینجا تمرکز روی افزایش مواجهه است: با اضافه‌شدن سفارش‌ها چه مقدار سرمایه درگیر می‌شود و زیان بالقوه چطور تغییر می‌کند. برگشت کوتاه قیمت زیان شناور را کمتر نشان می‌دهد، اما سفارش‌های انباشته و ریسک آن‌ها از بین نمی‌روند.

در تصویر بالا، زنجیره‌ی افزایش حجم به سقف توقف می‌رسد؛ این سقف را باید پیش از ورود تعیین کنید، نه وقتی بازار برخلاف موقعیت حرکت کرده. مثلاً سه پله‌ی ثابتِ ۱۰۰ واحدی جمعاً ۳۰۰ واحد می‌شود؛ سه پله‌ی دوبرابری از ۱۰۰ واحد، یعنی ۱۰۰+۲۰۰+۴۰۰، جمعاً ۷۰۰ واحد می‌شود. این تفاوت نشان می‌دهد افزایش حجم برای جبران زیان با افزودن پله‌های ازپیش‌برنامه‌ریزی‌شده یکسان نیست.

مارتینگل، میانگین‌گیری و گرید چه تفاوتی دارند؟

مارتینگل (Martingale) یعنی افزایش حجم بعد از زیان برای جبران زیان قبلی؛ در نسخه‌ی دوبرابری، حجم بعد از هر زیان دو برابر می‌شود. میانگین‌گیری (Averaging) یعنی افزودن مقدارهای از پیش تعیین‌شده به موقعیت در نقاط مشخص قیمت. گرید (Grid) یعنی چیدن سفارش‌ها در فاصله‌های معین قیمت؛ اندازه‌ی پله‌ها ثابت یا متغیر است. در تصویر پایین تفاوت اصلی را ببینید: نقش زیان قبلی در مارتینگل، معیار افزودن در میانگین‌گیری و فاصله‌ی قیمت در گرید.

میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده الزاماً مارتینگل نیست؛ معیار، قاعده‌ی حجم و سقف ریسک است. در یک نمونه‌ی فرضی، سه پله‌ی ثابتِ ۱۰۰ واحدی در مجموع ۳۰۰ واحد می‌شود؛ سه پله‌ی دوبرابریِ ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ واحدی در مجموع ۷۰۰ واحد می‌شود. در اولی حجم برای جبران زیان بالا نمی‌رود؛ در دومی با هر زیان، حجم رشد می‌کند.

حجم دوبرابری چگونه ریسک را دُم‌سنگین می‌کند؟

در مارتینگل، پس از هر زیان حجم سفارش دوبرابر می‌شود: ۱، ۲، ۴، ۸ و ۱۶ برابر حجم آغازین. مجموع این پنج پله ۳۱ برابر حجم آغازین است. پس رشد فقط در سفارش آخر نیست؛ حجم کل موقعیت‌ها هم با هر پله سریع‌تر بالا می‌رود. پیش از شروع، سقف تعداد پله‌ها را مشخص کنید.

زیان هر حرکت به اندازه‌ی موقعیت همان پله وابسته است: حرکت نامطلوب یکسان، زیان بیشتری به پله‌ی بزرگ‌تر وارد می‌کند. برای یک مثال فرضی، سه پله‌ی ثابتِ ۱۰۰ واحدی جمعاً ۳۰۰ واحد حجم دارند؛ سه پله‌ی دوبرابریِ ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ واحدی جمعاً ۷۰۰ واحد می‌شوند. پس اثر یک پله‌ی بزرگ می‌تواند از اثر چند پله‌ی کوچک بیشتر باشد.

چند زیان محدود و پیاپی ممکن است به رخدادی کم‌تکرار اما پرهزینه برسد: با ادامه‌ی حرکت نامطلوب، پله‌های بزرگ‌تر هم زیان می‌سازند و زیان کل سنگین می‌شود. این ریسک دُم‌سنگین به معنای شکست همیشگی روش نیست؛ اما نرخ برد بالا به‌تنهایی ریسک واقعی را نشان نمی‌دهد، چون تعداد معاملات برنده اندازه‌ی زیان در یک دنباله‌ی نامطلوب را مشخص نمی‌کند. شهرت یا فروش یک اکسپرت هم جای محاسبه‌ی ریسک آن را نمی‌گیرد.

در تصویر بالا، نمودار فقط نوسان قیمت را نشان می‌دهد؛ مسیر قیمت به‌تنهایی اندازه‌ی زیان موقعیت‌های پله‌ای را نشان نمی‌دهد و اعداد مثال از نمودار گرفته نشده‌اند. میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده با فاصله و تعداد پله‌ی مشخص، با دوبرابرکردن حجم برای جبران زیان فرق دارد؛ حجم پله‌های آن را برای جبران زیان افزایش ندهید.

ریسک هر پله را با موجودی و حد زیان بسنجید. برای محاسبه‌ی حجم بر پایه‌ی حد زیان از ابزار محاسبه‌ی حجم معامله‌ی کریپکس و برای سنجش اثر اهرم از ابزار مارجین و اهرم استفاده کنید؛ مثال کامل مارجین‌کال در بخش مثال اصلی آمده است.

مثال اصلی: چند پله تا مارجین‌کال فاصله است؟

فرض کنید موجودی حساب ۱۰٬۰۰۰ دلار، اهرم ۱۰۰ برابر و سفارش نخست ۱٬۰۰۰ دلار است. با هر افت ۱درصدی، سفارش بعدی دوبرابر می‌شود. همه‌ی سفارش‌ها باز می‌مانند و کارمزد و تأمین مالی را صفر در نظر می‌گیریم. برای محاسبه‌ی ارزش جاری، قیمت ورود هر پله را به‌ترتیب ۱۰۰٪، ۹۹٪ تا ۹۳٪ قیمت آغازین می‌گیریم و افت را نسبت به قیمت ورود همان سفارش می‌سنجیم.

هشت پله باز می‌شوند؛ پله‌ی نهم باز نمی‌شود.

نظراً ارزش ۹ پله از ۱٬۰۰۰ تا ۲۵۶٬۰۰۰ دلار است. جمع آن‌ها ۱٬۰۰۰ × (۲⁹ − ۱) = ۵۱۱٬۰۰۰ دلار می‌شود. اما با اهرم ۱۰۰برابر، بعد از افت ۸درصدی فقط هشت پله باز می‌شوند. جمع ارزش اسمی آن‌ها ۲۵۵٬۰۰۰ دلار است. جدول، زیان شناور هرکدام را در همان نقطه نشان می‌دهد.

جمع زیان این هشت سفارش حدود ۵٬۲۹۳٫۹۲ دلار است. پس حقوق حساب به ۱۰٬۰۰۰ − ۵٬۲۹۳٫۹۲ = ۴٬۷۰۶٫۰۸ دلار می‌رسد. ارزش جاری موقعیت‌ها حدود ۲۴۹٬۷۰۶٫۰۸ دلار است و مارجین اولیه‌ی مصرف‌شده با اهرم ۱۰۰برابر حدود ۲٬۴۹۷٫۰۶ دلار. مارجین آزاد حدود ۲٬۲۰۹٫۰۲ دلار باقی می‌ماند. سفارش نهم به ۲٬۵۶۰ دلار مارجین نیاز دارد، پس با این مفروضات رد می‌شود.

اگر هشت پوزیشن باز بمانند و مارجین نگهداری را ۰٫۵٪ از ارزش جاری بگیریم، حقوق حساب با مارجین نگهداری در افت ۹٫۲۸٪ برابر می‌شوند؛ هر دو نزدیک ۱٬۲۳۱ دلارند. این محاسبه ارزش جاری هر موقعیت را با قیمت بازار تعدیل می‌کند. تقریبِ ۰٫۵٪ از ارزش اسمی اولیه‌ی ۵۱۱٬۰۰۰ دلار، آستانه‌ی ۲٬۵۵۵ دلار را نتیجه می‌دهد.

پیش از ورود، مجموع مارجین لازم و زیان شناور را در بدترین پله‌ی برنامه‌ریزی‌شده حساب کنید. سقف پله‌ها، سقف زیان، مسیر خروج و نقطه‌ی توقف افزودن حجم را مکتوب کنید. برای سنجش مارجین از ابزار مارجین و اهرم کریپکس استفاده کنید و برای تعیین حجم بر پایه‌ی حد زیان، از ابزار محاسبه‌ی حجم معامله کمک بگیرید.

چه وقت میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده با مارتینگل فرق دارد؟

مرز میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده و مارتینگل را با قاعده‌ی حجم بسنجید، نه با تعداد سفارش‌ها. در برنامه‌ی ثابت، اندازه‌ی هر پله از قبل مشخص است و زیان قبلی آن را تغییر نمی‌دهد. در مارتینگل، هر زیان باعث افزایش حجم می‌شود؛ در روش رایج، حجم پس از هر زیان دوبرابر می‌شود.

مثال فرضی: سه پله‌ی برنامه‌ریزی‌شده با حجم ۱۰۰، ۱۰۰ و ۱۰۰ واحد، مجموعاً ۳۰۰ واحد مواجهه دارند. اگر به‌جای حجم ثابت، پس از هر پله‌ی زیان‌ده حجم را دوبرابر کنید، پله‌ها می‌شوند ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ واحد؛ مجموع آن‌ها ۷۰۰ واحد است. فاصله‌ی ورودها در گرید می‌تواند از پیش تعیین شده باشد، اما فاصله به‌تنهایی سقف ریسک نیست. تعداد پله‌ها و اندازه‌ی هر موقعیت را هم محدود کنید.

روند یک‌طرفه را هم در برنامه‌ریزی‌تان در نظر بگیرید. اگر قیمت پیوسته خلاف موقعیت حرکت کند، پله‌های قبلی و تازه هم‌زمان در زیان شناور می‌مانند. پیش از فعال‌سازی، ریسک هر پله را با موجودی و حد زیان حساب کنید. اگر مجموع ریسک از سقف تعیین‌شده بیشتر شد، پله‌ی تازه اضافه نکنید.

برای تعیین حجم بر پایه‌ی حد زیان، از ابزار محاسبه‌ی حجم معامله‌ی کریپکس استفاده کنید و اثر اهرم و مارجین را با ابزار مارجین و اهرم بررسی کنید. در میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده، فاصله و تعداد پله‌ها را از ابتدا تعیین کنید. حجم را برای جبران زیان دوبرابر نکنید.

خطاهای رایج در اجرای روش‌های پله‌ای چیست؟

یکی از خطاهای اصلی این است که فکر کنید قیمت حتماً برمی‌گردد. برنامه‌ی پله‌ای باید سقف تعداد پله‌ها و نقطه‌ی توقف داشته باشد. اگر حرکت خلاف موقعیت ادامه پیدا کند، افزودن سفارش بدون سقف می‌تواند زیان و نیاز به مارجین را پی‌درپی بالا ببرد. در مارتینگل، حجم پس از هر زیان دوبرابر می‌شود، پس تعداد پله‌های مجاز را پیش از شروع تعیین کنید.

مارجین آزاد را با اندازه‌ی اسمی موقعیت اشتباه نگیرید. ارزش موقعیت نشان می‌دهد چه حجمی در بازار دارید؛ مارجین پولی است که طبق اهرم و قواعد کارگزار برای باز نگه‌داشتن آن لازم است. مثال فرضی: موقعیت ۲٬۰۰۰ واحدی با اهرم ۲۰ برابر، مارجین اولیه‌ی ۲٬۰۰۰ ÷ ۲۰ = ۱۰۰ واحد می‌خواهد. مارجین نگهداری و قواعد لیکوییدشدن جداگانه روی حساب اثر می‌گذارند.

ثبت‌نکردن مجموع پله‌ها تصویر ریسک را ناقص می‌کند. برای هر سفارش، ارزش اسمی، زیان شناور و مارجین مصرفی را بنویسید و جمع کل را با سقف ریسک حساب مقایسه کنید. برای مارتینگل و گرید، پیش از ورود مجموع مارجین لازم و زیان شناور را در بدترین پله‌ی برنامه‌ریزی‌شده حساب کنید. در میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده، فاصله و تعداد پله‌ها را از ابتدا مشخص کنید و حجم را برای جبران زیان دوبرابر نکنید.

ریسک هر پله را با موجودی و حد زیان بسنجید؛ اگر مجموع ریسک از سقف تعیین‌شده فراتر رفت، پله‌ی تازه اضافه نکنید. برای محاسبه‌ی حجم بر پایه‌ی حد زیان از ابزار محاسبه‌ی حجم معامله‌ی کریپکس استفاده کنید. برای سنجش اثر اهرم، در ابزار مارجین و اهرم، اهرم و قواعد همان کارگزار را وارد کنید.

چک‌لیست پیش از افزودن پله

پیش از ورود، تعداد پله‌ها و حجم هر پله را مکتوب کنید. اگر برنامه‌ی روشن و دقیق ندارید، سفارش تازه اضافه نکنید. برای نمونه، سه پله‌ی ثابتِ ۱۰۰ واحدی جمعاً ۳۰۰ واحد می‌شود؛ سه پله‌ی دوبرابری از ۱۰۰ واحد، یعنی ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰، جمعاً ۷۰۰ واحد است. افزایش حجم برای جبران زیان، اندازه‌ی کل موقعیت را سریع‌تر بالا می‌برد.

برای مارتینگل و گرید، پیش از ورود مجموع ارزش موقعیت‌ها، مارجین لازم و زیان شناور را در بدترین پله‌ی برنامه بسنجید. اهرم، مارجین نگهداری و قواعد لیکوییدشدن همان کارگزار را در محاسبه وارد کنید؛ ابزار مارجین و اهرم کریپکس به سنجش نیاز مارجین کمک می‌کند. سپس حد زیان کل را به مبلغ حساب تبدیل کنید: اگر از سقف شخصی‌تان بیشتر بود، حجم یا تعداد پله‌ها را کم کنید. برای تعیین حجم بر پایه‌ی حد زیان، از ابزار محاسبه‌ی حجم معامله کریپکس کمک بگیرید.

نقطه‌ی توقف افزودن حجم را جدا از حد خروج نهایی بنویسید. اولی می‌گوید چه زمانی دیگر پله نمی‌افزایید؛ دومی می‌گوید چه زمانی کل موقعیت را می‌بندید. برای میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده، فاصله و تعداد پله‌ها را از ابتدا تعیین کنید و حجم هر پله را برای جبران زیان دوبرابر نکنید. ریسک هر پله را با موجودی و حد زیان حساب بسنجید؛ اگر مجموع ریسک از سقف تعیین‌شده گذشت، پله‌ی تازه اضافه نکنید.

پرسش‌های کنترل

• آیا تعداد پله‌ها و حجم هرکدام از ابتدا ثابت و ثبت‌شده‌اند؟
• آیا حجم پله‌ی تازه به زیان قبلی وابسته است یا طبق برنامه‌ی ازپیش‌تعیین‌شده می‌ماند؟
• آیا همه‌ی سفارش‌ها هم‌زمان باز می‌مانند و در بدترین پله چه مقدار مارجین و زیان شناور ایجاد می‌کنند؟

ابزارهای محاسبه و قدم بعدی مسیر

ابزارها برای سنجش ریسک

پیش از افزودن پله، حجم هر سفارش را با حد زیان بسنجید. ابزار «محاسبه‌ی حجم معامله» کریپکس برای همین کار است. موجودی، درصد ریسک و فاصله‌ی حد زیان را وارد کنید تا حجم مناسب را ببینید. اگر حجم پیشنهادی مجموع ریسک پله‌ها را از سقف تعیین‌شده بالاتر می‌برد، سفارش تازه اضافه نکنید.

برای برآورد مارجین لازم و دیدن اثر اهرم، ابزار «مارجین و اهرم» را به‌کار ببرید. برای نمونه، در یک مثال فرضی، موقعیت ۲٬۰۰۰ واحدی با اهرم ۲۰ برابر به ۱۰۰ واحد مارجین اولیه نیاز دارد. این برآورد را با مارجین نگهداری و قواعد لیکوییدشدن کارگزار خود تطبیق دهید. در مارتینگل و گرید، پیش از ورود، مارجین مجموع سفارش‌ها و زیان شناور را در بدترین پله‌ی برنامه‌ریزی‌شده حساب کنید. جزئیات مثال اصلی مقاله را دوباره حساب نکنید.

قدم بعدی مسیر

در مقاله‌ی بعدی، همبستگی دارایی‌ها و ریسک پنهان چند معامله‌ی هم‌زمان را بررسی می‌کنیم. چند موقعیت جداگانه می‌توانند در عمل در معرض یک عامل مشترک باشند. سپس به مقاله‌ی هج و قفل‌کردن موقعیت می‌رسیم تا تفاوت کاهش ریسک با افزودن هزینه را بسنجیم.

پیش از هر روش پله‌ای، سقف حجم و نقطه‌ی توقف را مکتوب کنید. برای مارتینگل، تعداد پله‌ها را از ابتدا محدود کنید. برای میانگین‌گیری برنامه‌ریزی‌شده، فاصله و تعداد پله‌ها را تعیین کنید و حجم هر پله را برای جبران زیان دوبرابر نکنید.