ارز پایه و مظنه؛ تبدیل ارز و محاسبه سود و زیان جفت‌ارزهای غیردلاری

چرا دانستن ارز پایه و مظنه برای محاسبه نتیجه لازم است؟

ممکن است جهت حرکت یک جفت‌ارز را درست تشخیص دهید، اما هنوز ندانید سود یا زیان شما به کدام ارز ثبت می‌شود. جهت حرکت نشان می‌دهد موقعیت خرید یا فروش چه نتیجه‌ای می‌گیرد؛ ارزِ مبنای محاسبه نشان می‌دهد نتیجه ابتدا با چه واحدی سنجیده می‌شود.

خواندن نام جفت‌ارز و محاسبه‌ی نتیجه دو گام جدا هستند. در گام اول دو ارز و جایگاه هرکدام را می‌شناسید؛ در گام بعد نتیجه را با حجم، قیمت ورود و خروج و ارز حساب محاسبه می‌کنید. درست حدس‌زدن جهت قیمت به‌تنهایی نمی‌گوید سود شما در صورت‌حساب به چه ارزی خواهد بود.

این مبحث در مسیر یادگیری کجا قرار می‌گیرد؟

برای دنبال‌کردن محاسبه، اول با مفاهیم معامله‌گری آشنا شوید، سپس سازوکار فارکس و انواع بازار را بشناسید. این پیش‌نیازها کمک می‌کنند بفهمید جفت‌ارز چه چیزی را قیمت‌گذاری می‌کند و معامله چه اثری روی موجودی شما دارد. بعد مسیر محاسبه را به‌ترتیب پیش ببرید:

1. دو ارز جفت را تشخیص دهید و مشخص کنید کدام‌یک پایه و کدام‌یک مظنه است.
2. نتیجه‌ی اولیه‌ی موقعیت را با ارز مظنه حساب کنید؛ برای حجم N از ارز پایه، ارزش معامله به ارز مظنه برابر N × قیمت جفت‌ارز است.
3. اگر ارز حساب شما با ارز مظنه فرق دارد، نتیجه‌ی اولیه را با نرخ تبدیل ارز مظنه به ارز حساب تبدیل کنید.

مثال اصلی مقاله این مسیر را با خرید، بستن موقعیت و تبدیل نتیجه نشان می‌دهد؛ حل کامل آن را در بخش محاسبه‌ی گام‌به‌گام ببینید. برای ادامه‌ی کار از ابزارهای کریپکس، یعنی مبدل ارز و سود و زیان، استفاده کنید.

ارز پایه و ارز مظنه را چطور از روی جفت‌ارز بخوانید؟

هر جفت‌ارز را به شکل A/B بخوانید: ارزِ سمت چپ (A) ارز پایه است و ارزِ سمت راست (B) ارز مظنه. قیمت جفت‌ارز نشان می‌دهد برای یک واحد ارز پایه چند واحد ارز مظنه می‌پردازید. یعنی ترتیب نماد مشخص می‌کند قیمت برحسب کدام ارز بیان شده است.

در تصویر بالا، سمت چپ ارز پایه و سمت راست ارز مظنه است؛ قیمت رابطه‌ی این دو را نشان می‌دهد. برای نمونه، در EUR/GBP، یورو ارز پایه و پوند بریتانیا ارز مظنه است. یعنی هر قیمت می‌گوید برای یک یورو چند پوند می‌پردازید.

نماد جفت‌ارز با ارز حساب فرق دارد

نماد جفت‌ارز دو ارزی را نشان می‌دهد که قیمتشان با هم سنجیده می‌شود. ارز حساب، ارزی است که موجودی حساب شما با آن نمایش داده می‌شود و نتیجه‌ی معامله به آن تبدیل می‌شود. این دو می‌توانند متفاوت باشند: در EUR/GBP، پوند ارز مظنه است، اما این یعنی حساب شما هم حتماً به پوند نیست. پس برای برآورد نتیجه، اول ارز مظنه را از نماد بخوانید و بعد با ارز حساب خودتان مقایسه کنید.

این تمرین کوتاه را انجام دهید: در GBP/JPY کدام ارز پایه و کدام مظنه است؟ GBP سمت چپ است، پس پایه است؛ JPY سمت راست است، پس مظنه است. این قاعده را روی هر نماد دیگر هم اجرا کنید: اول دو بخش را از ممیز جدا کنید، بعد جایگاهشان را بخوانید؛ سمت چپ پایه، سمت راست مظنه. این کار را پیش از بررسی جهت معامله یا محاسبه‌ی سود و زیان انجام دهید تا ارز مبنای قیمت را با ارز حساب اشتباه نگیرید.

خرید و فروش جفت‌ارز دقیقاً چه جهتی دارد؟

در جفت‌ارز A/B، خرید یعنی خرید ارز پایه A و فروش ارز مظنه B. فروش یعنی برعکس: ارز پایه را می‌فروشید و ارز مظنه را می‌خرید. با خرید، روی گران‌تر شدن ارز پایه نسبت به ارز مظنه شرط می‌بندید؛ با فروش، روی ارزان‌تر شدنش.

در تصویر بالا، جهت هر موقعیت با ارزهای خرید و فروش مقایسه شده است. اگر قیمت جفت‌ارز بالا برود، موقعیت خرید سود می‌کند و موقعیت فروش زیان می‌بیند؛ اگر پایین بیاید، نتیجه برعکس می‌شود. این رابطه را با جهت معامله‌تان بسنجید، نه با ارز حساب‌تان.

جهت معامله با ارز ثبت نتیجه یکی نیست.

برای مثال فرضی، اگر قیمت جفت‌ارزی از ۰٫۸۵ به ۰٫۸۶ برسد، این حرکت به سود موقعیت خرید و به زیان موقعیت فروش است. این فقط جهت اثر قیمت را نشان می‌دهد؛ سود یا زیان اول در ارز مظنه حساب می‌شود. بعد، اگر لازم باشد، به ارز حساب تبدیل می‌شود.

سود جفت‌ارز غیردلاری را گام‌به‌گام محاسبه کنید

برای محاسبه، پنج ورودی را کنار هم بنویسید: ارز حساب، حجم برحسب ارز پایه، قیمت ورود، قیمت خروج و نرخ تبدیل ارز مظنه به ارز حساب. در این مثال، ارز حساب همان ارز مقصد تبدیل است. موقعیت خرید است، حجم ارز پایه ۱۰٬۰۰۰ واحد، قیمت ورود ۰٫۸۵، قیمت خروج ۰٫۸۶ و نرخ تبدیل هر واحد ارز مظنه به ارز حساب ۱٫۲۵ است. این ترتیب جهت معامله را با واحد سود اشتباه نمی‌کند.

در موقعیت خرید، ارز پایه را می‌خرید و ارز مظنه را می‌فروشید. اگر قیمت جفت‌ارز بالا برود، موقعیت خرید سود می‌سازد؛ اگر پایین بیاید، زیان می‌دهد. فرمول سود اولیه این است: (قیمت خروج − قیمت ورود) × حجم ارز پایه. نتیجه‌ی این فرمول ابتدا به ارز مظنه است، چون تغییر قیمت جفت‌ارز برحسب ارز مظنه بیان می‌شود.

طبق سه گام تصویر بالا، ابتدا قیمت ورود را از قیمت خروج کم کنید، سپس حاصل را در حجم ارز پایه ضرب کنید: (۰٫۸۶ − ۰٫۸۵) × ۱۰٬۰۰۰ = ۱۰۰. پس سود اولیه ۱۰۰ واحد ارز مظنه است. این هنوز سود به ارز حساب نیست؛ برای تبدیل آن، نرخ ارز مظنه به ارز حساب را به کار ببرید.

حالا سود اولیه را در نرخ تبدیل ضرب کنید: ۱۰۰ × ۱٫۲۵ = ۱۲۵. پس سود خامِ تبدیل‌شده در این مثال، پیش از هزینه‌ها و بر مبنای نرخ فرضی، ۱۲۵ واحد ارز حساب است. در این مرحله، واحد نتیجه از ارز مظنه به ارز حساب تغییر می‌کند.

برای بررسی نرخ تبدیل، مبدل ارز کریپکس را به کار ببرید و برای محاسبه‌ی نتیجه، ابزار سود و زیان را استفاده کنید. خروجی هر مرحله را همراه با واحدش ثبت کنید: اول سود اولیه به ارز مظنه، بعد مبلغ تبدیل‌شده به ارز حساب.

اگر ارز حساب یا جهت معامله فرق کند چه می‌شود؟

در موقعیت فروش، ارز پایه را می‌فروشید و ارز مظنه را می‌خرید. پس کاهش قیمت جفت‌ارز سود می‌دهد و افزایش آن زیان می‌دهد. فرمول سود یا زیان خام فروش این است: (قیمت ورود − قیمت خروج) × حجم برحسب ارز پایه؛ نتیجه با ارز مظنه بیان می‌شود. برای نمونه‌ی فرضی: ورود در ۰٫۸۶، خروج در ۰٫۸۵ و حجم ۱۰٬۰۰۰ واحد. محاسبه می‌شود: (۰٫۸۶ − ۰٫۸۵) × ۱۰٬۰۰۰ = ۱۰۰ واحد سود خام به ارز مظنه.

اگر ارز حساب با ارز مظنه یکی نباشد، اول نتیجه‌ی خام را به ارز مظنه حساب کنید. بعد آن را به ارز حساب تبدیل کنید. اگر نرخ نشان می‌دهد هر واحد ارز مظنه چند واحد ارز حساب می‌ارزد، سود یا زیان خام را در همان نرخ ضرب کنید. اگر نرخ برعکس باشد، یک را بر نرخ تقسیم کنید و حاصل را در نتیجه‌ی خام ضرب کنید.

نوع نرخ تبدیلجهت نرخروش استفادهمستقیمارز مظنه به ارز حسابنتیجه‌ی خام را در نرخ ضرب کنید.معکوسارز حساب به ارز مظنهمعکوس نرخ را بگیرید، سپس ضرب کنید.با ارز مظنه‌ی سومارز مظنه به ارز واسط، سپس ارز حسابتبدیل را در دو مرحله انجام دهید.این نام‌ها فقط جهت نمایش نرخ تبدیل را توصیف می‌کنند، نه جهت خرید یا فروش جفت‌ارز.

پیش از محاسبه این موارد را یادداشت کنید: ارز حساب، حجم برحسب ارز پایه، قیمت ورود و خروج، و نرخ تبدیل ارز مظنه به ارز حساب. برای تبدیل نرخ از مبدل ارز کریپکس استفاده کنید و برای محاسبه‌ی اولیه از ابزار سود و زیان.

کدام اشتباه‌ها جهت معامله را با ارز سود اشتباه می‌گیرند؟

جهت معامله و ارز نتیجه را از هم جدا نگه دارید: جهت معامله می‌گوید از تغییر قیمت جفت‌ارز سود می‌کنید یا زیان؛ ارز نتیجه می‌گوید سود یا زیان اولیه با کدام ارز حساب می‌شود. ارز پایه را با ارز حساب یکی نگیرید. مثلاً در جفت‌ارز EUR/GBP، ارز پایه EUR است؛ اگر حساب شما با USD باشد، این دو ارز یکی نیستند.

فرض کنید جفت‌ارز EUR/GBP را می‌خرید و قیمت آن بالا می‌رود. این افزایش به موقعیت خرید سود می‌دهد، اما سود اولیه با ارز مظنه، یعنی GBP، محاسبه می‌شود؛ نه با USD. برای نمایش نتیجه در حساب USD، باید سود GBP را با نرخ تبدیل GBP به USD تبدیل کنید. پس افزایش قیمت جفت‌ارز لزوماً به معنی افزایش ارزش حساب شما نیست؛ نتیجه به مقدار سود یا زیان و نرخ تبدیل هم بستگی دارد.

خطای رایج دیگر این است که حجم ارز پایه را با ارزش معامله به ارز مظنه اشتباه بگیرید. اگر حجم را N واحد ارز پایه بگیرید، ارزش معامله به ارز مظنه برابر N × قیمت جفت‌ارز است. این دو مقدار واحد یکسانی ندارند: اولی با ارز پایه سنجیده می‌شود، دومی با ارز مظنه. حجم معامله را با ارزش آن اشتباه نگیرید و سود اولیه را هم با ارز مظنه ثبت کنید.

اگر فقط می‌خواهید نتیجه را تبدیل کنید، از مبدل ارز کریپکس استفاده کنید؛ برای بررسی نتیجه‌ی معامله، ابزار سود و زیان را ببینید.

پیش از ثبت نتیجه، این چک‌لیست را اجرا کنید

پیش از ثبت نتیجه، اطلاعات را به این ترتیب کنترل کنید. اول نماد جفت‌ارز را بنویسید. در A/B، ارز پایه A است و ارز مظنه B؛ هر قیمت، مقدار B برای یک واحد A را نشان می‌دهد. بعد جهت موقعیت را مشخص کنید: خرید جفت‌ارز یعنی خرید پایه و فروش مظنه؛ فروش جفت‌ارز یعنی فروش پایه و خرید مظنه.

1. حجم را برحسب ارز پایه و قیمت ورود و خروج را برحسب ارز مظنه ثبت کنید. برای مثال، واحدها را صریح بنویسید: «حجم: ۱۰٬۰۰۰ واحد A» و «قیمت ورود: ۰٫۸۵ واحد B برای هر A».
2. کنار هر عدد، واحدش را درج کنید؛ از جمله برای حجم، قیمت‌ها، نرخ تبدیل و هزینه‌ها. این کار کمک می‌کند مقدارِ ارز پایه را با ارز مظنه یا ارز حساب جابه‌جا نگیرید.
3. ارز حساب را مشخص کنید و بنویسید سود یا زیان خام با کدام ارز محاسبه شده است: نتیجه‌ی اولیه به ارز مظنه است، نه ارز پایه و نه لزوماً ارز حساب.
4. نرخ تبدیل را با جهت آن بررسی کنید. اگر نرخ به‌شکل «واحد ارز حساب برای هر واحد ارز مظنه» نوشته شده، سود یا زیان خامِ برحسب مظنه را در نرخ ضرب کنید؛ نرخِ جهت معکوس را مستقیم به‌کار نبرید. برای تبدیل و کنترل جهت نرخ، از مبدل ارز کریپکس کمک بگیرید.
5. هزینه‌ها را جداگانه ثبت کنید. پیش از جمع‌کردنشان با سود یا زیان خام، هزینه‌ها را به ارز مظنه تبدیل کنید؛ یا ابتدا نتیجه‌ی خام را به ارز حساب ببرید و سپس هزینه‌های برحسب ارز حساب را اعمال کنید. نتیجه‌ی پس از هزینه‌ها را جدا از سود یا زیان خام نگه دارید.

برای کنترل جهت نتیجه، به خرید یا فروش و تغییر قیمت دقت کنید. در خرید، افزایش قیمت سود می‌سازد و کاهش آن زیان. در فروش، نتیجه برعکس است. این جهت، ارز محاسبه‌ی خام را تغییر نمی‌دهد. مثال کامل تبدیل سود به ارز حساب را در بخش محاسبه‌ی گام‌به‌گام ببینید. ابزار سود و زیان کریپکس هم برای بررسی نتیجه‌ی نهایی در دسترس است.

با ابزارهای کریپکس محاسبه را ادامه دهید

تبدیل سود و بررسی نتیجه‌ی معامله

پس از محاسبه‌ی سود یا زیان اولیه به ارز مظنه، از مبدل ارز برای تبدیل همان مبلغ به ارز حساب استفاده کنید. مقدار ارز مظنه و نرخ تبدیل آن به ارز حساب را وارد کنید. خروجی، مبلغی قابل‌مقایسه با موجودی حساب شماست. برای نمونه‌ی اصلی مقاله، مبلغ نهایی محاسبه را در مبدل وارد کنید تا تبدیل آن را جداگانه بررسی کنید. جهت جفت‌ارز، ارزِ مبنای محاسبه‌ی سود را عوض نمی‌کند.

برای بررسی نتیجه‌ی معامله، ابزار سود و زیان را به کار ببرید. پیش از ورود اطلاعات، نماد جفت‌ارز، حجم برحسب ارز پایه، ارز حساب و نرخ تبدیل ارز مظنه به ارز حساب را آماده کنید. قیمت ورود و خروج و جهت موقعیت را هم مشخص کنید. ابزار را با همین ورودی‌ها تکمیل کنید و خروجی را با ارز مبنای نمایش آن بخوانید: سود یا زیان اولیه به ارز مظنه محاسبه می‌شود و تبدیل به ارز حساب مرحله‌ای جداست.

ادامه‌ی مسیر یادگیری

برای شناخت قیمت‌هایی که در معامله با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید، مقاله‌ی بعدی، «قیمت خرید و فروش (Bid/Ask) و اسپرد» را بخوانید. سپس سراغ «پیپ، لات و ارزش هر پیپ، با مثال» بروید تا یاد بگیرید حرکت قیمت را چگونه اندازه بگیرید و اثر آن را بر نتیجه‌ی معامله بسنجید.