پرش به محتوا
کریپکس
درس ۱۷ از ۱۹ · ارز دیجیتالمتوسط۱۳ دقیقه مطالعهسطح متوسط

لایه‌ی ۲ و مقیاس‌پذیری؛ تراکنش‌ها چطور سریع‌تر و ارزان‌تر می‌شوند؟

لایه‌ی ۲ با انتقال بخشی از اجرای تراکنش‌ها از زنجیره‌ی اصلی، ظرفیت را افزایش می‌دهد؛ اما ارزان‌تر بودن به‌تنهایی معیار امنیت نیست. در این راهنما سازوکار رول‌آپ‌ها، دسترس‌پذیری اطلاعات، پل‌ها، زمان برداشت و معیارهای بررسی شبکه را می‌آموزید.

نویسنده
مبین — مسئول فنی کریپکس
انتشار
۱۹ آبان ۱۴۰۵
آخرین بازبینی:
۱۹ آبان ۱۴۰۵
لایه‌ی ۲ و مقیاس‌پذیری؛ تراکنش‌ها چطور سریع‌تر و ارزان‌تر می‌شوند؟
در این مقاله
  1. چرا شبکه‌ها به مقیاس‌پذیری نیاز دارند؟
  2. لایه‌ی ۲ دقیقاً چیست و چه چیزی نیست؟
  3. رول‌آپ چگونه تراکنش‌ها را دسته‌بندی می‌کند؟
  4. تأیید شبکه با تسویه یکی نیست
  5. هزینه‌ی هر تراکنش در یک دسته چگونه حساب می‌شود؟
  6. رول‌آپ خوش‌بینانه و دانش صفر چه تفاوتی دارند؟
  7. پل، برداشت و دسترس‌پذیری اطلاعات را چطور بررسی کنید؟
  8. چه خطاهایی در ارزیابی شبکه‌های مقیاس‌پذیر رایج است؟
  9. چک‌لیست نهایی و قدم بعدی شما چیست؟

خلاصه در ۳۰ ثانیه

  • لایه‌ی ۲ بخشی از پردازش را بیرون از زنجیره‌ی اصلی انجام می‌دهد و نتیجه را طبق طراحی خود به آن متصل می‌کند.
  • رول‌آپ‌ها تراکنش‌ها را دسته‌بندی می‌کنند؛ محل و شیوه‌ی انتشار اطلاعات در امنیت و هزینه نقش دارد.
  • اثبات دانش صفر و اثبات تقلب دو روش متفاوت برای بررسی اجرای درست تراکنش‌ها هستند.
  • پل، قراردادها و دسترس‌پذیری اطلاعات بخشی از ریسک استفاده از شبکه‌اند.
  • نام «لایه‌ی ۲» به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که شبکه همان امنیت زنجیره‌ی اصلی را به ارث برده باشد.

چرا شبکه‌ها به مقیاس‌پذیری نیاز دارند؟

وقتی تقاضا برای استفاده از یک شبکه زیاد می‌شود، تراکنش‌ها برای ثبت‌شدن در صف می‌مانند. کاربرانی که می‌خواهند زودتر تأیید بگیرند، معمولاً کارمزد بیشتری پیشنهاد می‌کنند؛ در نتیجه استفاده از شبکه برای پرداخت‌های کوچک یا تعامل‌های پرتکرار گران‌تر می‌شود. این ازدحام فقط یک عدد در صفحه‌ی کارمزد نیست: می‌تواند زمان انتظار و هزینه‌ی انجام کار روزمره‌ی شما را بالا ببرد.

ظرفیت محدود شبکه، سه مسئله‌ی عملی می‌سازد: هزینه‌ی بیشتر برای ثبت تراکنش، انتظار طولانی‌تر برای تأیید، و دشوارشدن استفاده هم‌زمان برای شمار زیادی از کاربران. برای نمونه، اگر یک برنامه‌ی کاربردی به ثبت چندین کنش نیاز داشته باشد، کارمزد بالای هر کنش می‌تواند استفاده از آن را برای کاربر کم‌هزینه ناموجه کند. راه‌حل مقیاس‌پذیر باید این فشار را کاهش دهد، بی‌آنکه بررسی امنیت و اعتمادپذیری سازوکار را کنار بگذارد.

سه مفهوم را از هم جدا کنید

سرعت پردازش یعنی مدت لازم برای پردازش یا تأیید یک تراکنش؛ توان عملیاتی یعنی تعداد تراکنش‌هایی که شبکه در یک بازه‌ی زمانی پردازش می‌کند؛ نهایی‌شدن یعنی زمانی که ثبت تراکنش به سطحی از قطعیت می‌رسد که بازگرداندنش طبق قواعد شبکه دشوار یا ناممکن است. بهترشدن یکی از این معیارها به‌تنهایی به معنای بهترشدن دو معیار دیگر نیست.

مقیاس‌پذیری فقط به ثبت تراکنش‌های بیشتر در زمان کمتر خلاصه نمی‌شود. هزینه‌ی استفاده و دسترسی به اطلاعات لازم برای بررسی یا بازسازی وضعیت شبکه نیز اهمیت دارد؛ اگر این اطلاعات در دسترس نباشند، صرفِ وجود یک اثبات معتبر برای ارزیابی کامل سازوکار کافی نیست. در ادامه، اصول عمومی مقیاس‌پذیری را توضیح می‌دهیم و تمرکز آموزشی را بر رول‌آپ‌های اکوسیستم اتریوم می‌گذاریم.

اگر تحلیل آنچین و وایت‌پیپر را خوانده‌اید، قدم بعدی بررسی معماری پشت اعداد است: تراکنش یا تغییر وضعیت کجا منتشر می‌شود، چه کسی می‌تواند آن را بررسی کند، و چه اختیاراتی در ارتقای قراردادها یا نگهداری اطلاعات وجود دارد؟ این پرسش‌ها کمک می‌کنند کارمزد پایین را از اعتمادپذیری شبکه جداگانه بسنجید. برای تشخیص رول‌آپ، بررسی کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه در لایه‌ی ۱ منتشر می‌شود؛ فقط کارمزد کمتر برای این طبقه‌بندی کافی نیست.

لایه‌ی ۲ دقیقاً چیست و چه چیزی نیست؟

لایه‌ی یک، زنجیره‌ی پایه‌ای است که اجماع شبکه و تسویه‌ی اصلی تراکنش‌ها را انجام می‌دهد. لایه‌ی دو (Layer ۲) شبکه‌ای جداگانه است که برای گسترش ظرفیت لایه‌ی یک طراحی می‌شود؛ بخشی از اجرا را بیرون از زنجیره‌ی پایه انجام می‌دهد و اطلاعات یا نتیجه‌ی کار را به مسیری مشخص در آن پیوند می‌دهد. برای نمونه، شبکه‌ای می‌تواند تراکنش‌ها را جداگانه اجرا کند و سپس اطلاعات مربوط به آن‌ها را در لایه‌ی یک منتشر کند.

«لایه‌ی دو» نام یک مدل فنی واحد نیست. شبکه‌ها در محل اجرای تراکنش، شیوه‌ی تسویه و نحوه‌ی انتشار یا نگهداری اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت تفاوت دارند. بنابراین، نام‌گذاری پروژه یا کارمزد کمتر به‌تنهایی برای طبقه‌بندی کافی نیست.

تمایز کاربردی رول‌آپ و زنجیره‌ی جانبی
معیاررول‌آپزنجیره‌ی جانبی
تسویهبرای تسویه به لایه‌ی یک متکی است.معمولاً با سازوکار خودش تسویه می‌کند.
انتشار اطلاعاتاطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت را در لایه‌ی یک منتشر می‌کند.اطلاعات را طبق سازوکار خودش نگهداری یا منتشر می‌کند؛ انتشار در لایه‌ی یک را نباید مفروض گرفت.
اجماعامنیت تسویه را به لایه‌ی یک پیوند می‌دهد؛ جزئیات اجرا و اثبات بین شبکه‌ها فرق دارد.اجماع مستقل دارد.
قاعده‌ی بررسیقراردادهای مربوط در لایه‌ی یک و مسیر انتشار اطلاعات را بررسی کنید.بررسی کنید چه کسی اجماع می‌کند و اطلاعات وضعیت کجا در دسترس است.

سازگاری با ماشین مجازی اتریوم (EVM) یعنی شبکه می‌تواند با محیط اجرای قراردادهای اتریومی سازگار باشد؛ این ویژگی به‌تنهایی آن را لایه‌ی دو نمی‌کند. برای طبقه‌بندی، مستندات رسمی قراردادهای مستقر در لایه‌ی یک را پیدا کنید و ببینید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه به آن زنجیره می‌رسد. این دو بررسی روشن می‌کنند شبکه برای تسویه به لایه‌ی یک وابسته است یا زنجیره‌ای با اجماع مستقل دارد.

پیش از استفاده بررسی کنید

شبکه‌ای را فقط به‌دلیل کارمزد کمتر، لایه‌ی دو ننامید. پیش از انتقال، در مستندات رسمی وضعیت برداشت، اختیار ارتقای قراردادها و وابستگی به اپراتور یا کمیته‌ی نگهداری اطلاعات را بررسی کنید.

رول‌آپ چگونه تراکنش‌ها را دسته‌بندی می‌کند؟

رول‌آپ (Rollup) بیرون از لایه‌ی ۱ تراکنش‌ها را اجرا می‌کند، سپس اطلاعات یا نتیجه‌ی اجرای آن‌ها را در قالب یک دسته به لایه‌ی ۱ می‌فرستد. به‌جای آن‌که هر تراکنش جداگانه در لایه‌ی ۱ ثبت شود، چند تراکنش در یک مسیر مشترک پردازش می‌شوند.

  1. شما تراکنش را به شبکه‌ی لایه‌ی ۲ می‌فرستید؛ برای نمونه، انتقال توکن به نشانی دیگری را امضا می‌کنید.
  2. ترتیب‌دهنده (Sequencer) تراکنش‌های رسیده را دریافت و مرتب می‌کند و آن‌ها را برای اجرا آماده می‌سازد. ترتیب و اختیارهای این نقش به طراحی شبکه بستگی دارد.
  3. شبکه تراکنش‌ها را در لایه‌ی ۲ اجرا می‌کند و نتیجه‌ی اجرای آن‌ها را در یک دسته گرد می‌آورد.
  4. دسته به لایه‌ی ۱ فرستاده می‌شود: شبکه اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت را منتشر می‌کند و، بسته به سازوکار رول‌آپ، اثبات اجرا را نیز ارائه می‌دهد.
  5. قراردادهای لایه‌ی ۱ اطلاعات یا اثبات را بررسی و وضعیت دسته را ثبت یا تسویه می‌کنند؛ سپس تسویه‌ی نهایی بر مبنای قواعد همان شبکه انجام می‌شود.

در تصویر بالا، مسیر از شما و تراکنش امضاشده آغاز می‌شود، از اجرای لایه‌ی ۲ و ارسال دسته می‌گذرد و به قراردادهای لایه‌ی ۱ می‌رسد. برای تشخیص رول‌آپ، بررسی کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه در لایه‌ی ۱ منتشر می‌شود؛ صرفِ ارزان‌بودن کارمزد کافی نیست.

چهار مرحله‌ی ارسال تراکنش، اجرا، دسته‌بندی و تسویه در لایه‌ی ۱.
نمایی ساده از ارتباط اجرای تراکنش در لایه‌ی ۲ با تسویه در لایه‌ی ۱.

تأیید شبکه با تسویه یکی نیست

شبکه‌ی لایه‌ی ۲ می‌تواند تراکنش را پس از اجرا به شما تأیید کند؛ این یعنی تراکنش در خود شبکه پذیرفته یا پردازش شده است. اما نهایی‌شدن تسویه در لایه‌ی ۱ مرحله‌ی جداگانه‌ای است و به ثبت دسته و قواعد قراردادهای آن لایه وابسته است. بنابراین، هنگام بررسی وضعیت تراکنش، ببینید تأیید نمایش‌داده‌شده مربوط به کدام مرحله است.

هزینه‌ی ثبت یک دسته میان تراکنش‌های داخل آن تقسیم می‌شود؛ به همین دلیل سهم هر کاربر از هزینه‌ی لایه‌ی ۱ می‌تواند کمتر از ثبت جداگانه‌ی تراکنش باشد. برای سنجش این صرفه‌جویی، هزینه‌ی ثبت دسته را بر تعداد تراکنش‌های آن تقسیم کنید؛ محاسبه‌ی کامل مثال عددی مقاله در بخش هزینه‌ی هر تراکنش آمده است.

پیش از استفاده

در مستندات رسمی شبکه بررسی کنید اطلاعات چگونه به لایه‌ی ۱ می‌رسد، ترتیب‌دهنده چه اختیارهایی دارد و برداشت و ارتقای قراردادها چگونه انجام می‌شود. این جزئیات میان شبکه‌ها یکسان نیست.

هزینه‌ی هر تراکنش در یک دسته چگونه حساب می‌شود؟

برای مقایسه‌ی دو مسیر، ابتدا ورودی‌های مثال اصلی را مشخص می‌کنیم. در مثال فرضی، ثبت یک دسته هزینه‌ی ۱۲۰ واحد دارد، دسته شامل ۱۰۰ تراکنش است، اجرای هر تراکنش در لایه‌ی ۲ برابر ۰٫۳ واحد است و ثبت جداگانه‌ی هر تراکنش در لایه‌ی ۱، ۲ واحد هزینه دارد.

فرمول دو مرحله‌ای برای محاسبه‌ی هزینه‌ی هر تراکنش در یک دسته.
فرمول محاسبه‌ی سهم هزینه‌ی ثبت دسته و افزودن هزینه‌ی اجرای لایه‌ی ۲.

طبق فرمول تصویر بالا، هزینه‌ی ثبت دسته را بر تعداد تراکنش‌ها تقسیم کنید تا سهم ثبت هر تراکنش به دست آید: ۱۲۰ ÷ ۱۰۰ = ۱٫۲ واحد. سپس این سهم را با هزینه‌ی اجرای تراکنش در لایه‌ی ۲ جمع کنید: ۱٫۲ + ۰٫۳ = ۱٫۵ واحد برای هر تراکنش در مسیر دسته‌ای.

برای مقایسه‌ی منصفانه، هزینه‌ی اجرای همان تراکنش را در مسیر لایه‌ی ۱ هم حساب می‌کنیم. ثبت جداگانه‌ی تراکنش ۲ واحد و اجرای آن ۰٫۳ واحد است؛ پس هزینه‌ی این مسیر ۲ + ۰٫۳ = ۲٫۳ واحد می‌شود.

اختلاف دو خروجی برابر است با ۲٫۳ − ۱٫۵ = ۰٫۸ واحد به‌ازای هر تراکنش. بنابراین، با همین ورودی‌ها، هزینه‌ی مسیر دسته‌ای ۰٫۸ واحد کمتر است؛ این نتیجه فقط هزینه‌های ثبت و اجرا را که در مثال آمده‌اند مقایسه می‌کند.

محدوده‌ی مقایسه

هزینه‌ی واقعی هر شبکه به اجزای دیگری هم وابسته است؛ این محاسبه همه‌ی هزینه‌ها یا عملکرد شبکه‌ها را نشان نمی‌دهد.

رول‌آپ خوش‌بینانه و دانش صفر چه تفاوتی دارند؟

رول‌آپ خوش‌بینانه (Optimistic Rollup) اجرای دسته را معتبر فرض می‌کند، مگر آن‌که در مهلت تعیین‌شده اعتراضی معتبر ثبت شود. اثبات تقلب (fraud proof) سازوکاری برای به‌چالش‌کشیدن اجرای نادرست است؛ اگر اعتراض پذیرفته شود، نتیجه‌ی نادرست قابل اصلاح یا رد است.

رول‌آپ دانش صفر (Zero-Knowledge Rollup) برای تغییر وضعیت، اثبات اعتبار ارائه می‌کند تا لایه‌ی ۱ بتواند درستی اجرای دسته را بررسی کند. اما این اثبات به‌تنهایی اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت را منتشر یا در دسترس نمی‌گذارد؛ شیوه‌ی انتشار و دسترس‌پذیری اطلاعات را جداگانه بررسی کنید.

مقایسه‌ی رول‌آپ خوش‌بینانه و دانش صفر از نظر روش بررسی و برداشت.
مقایسه‌ی مفهومی دو روش اثبات در رول‌آپ‌ها، بدون رتبه‌بندی کلی امنیت.

در تصویر بالا، تفاوت دو روش را در نوع اثبات می‌بینید؛ این تفاوت به‌تنهایی رتبه‌بندی امنیتی نمی‌سازد. امنیت و تجربه‌ی کاربری به فرض‌های اعتماد، پیاده‌سازی، قراردادها و شیوه‌ی انتشار اطلاعات هر شبکه هم وابسته است.

مقایسه‌ی عملی دو روش
معیارخوش‌بینانهدانش صفر
نوع اثباتاعتراض با اثبات تقلب به اجرای نادرست؛ تا آن زمان دسته معتبر فرض می‌شود.اثبات اعتبار برای تأیید تغییر وضعیت.
نحوه‌ی اعتراضفرصت اعتراض در مهلت تعیین‌شده وجود دارد.درستی اجرا با اثبات بررسی می‌شود، نه با همان روند اعتراض.
اطلاعات منتشرشدهبررسی کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه در لایه‌ی ۱ منتشر می‌شود.اثبات اعتبار را از دسترس‌پذیری اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت جدا بسنجید.
برداشتمهلت اعتراض و روش برداشت را پیش از انتقال بخوانید؛ زمان‌ها میان شبکه‌ها فرق دارد.روش و زمان برداشت به طراحی شبکه و سازوکارهای اجرایی آن بستگی دارد.

پیش از انتقال بررسی کنید

در مستندات رسمی شبکه، مهلت اعتراض، روش برداشت و محل انتشار اطلاعات را پیدا کنید؛ برای رول‌آپ دانش صفر، دسترس‌پذیری اطلاعات بازسازی وضعیت را هم جداگانه بسنجید.

برای مقایسه، مستندات هر شبکه را بر اساس همین چهار معیار بخوانید و فرض‌های اعتماد و پیاده‌سازی را نیز بررسی کنید. سپس اختیار ارتقای قراردادها و وابستگی به اپراتور یا کمیته‌ی نگهداری اطلاعات را پیدا کنید؛ کارمزد کمتر به‌تنهایی برای تشخیص نوع رول‌آپ یا قضاوت درباره‌ی امنیت کافی نیست.

پل، برداشت و دسترس‌پذیری اطلاعات را چطور بررسی کنید؟

واریز و برداشت دو مسیر جدا هستند

پل، سازوکاری برای انتقال نمایندگی دارایی میان شبکه‌هاست؛ نه جابه‌جایی فیزیکی یک توکن واحد. برای نمونه، هنگام انتقال یک دارایی از شبکه‌ی مبدأ به مقصد، پل دارایی مبدأ را قفل یا ثبت می‌کند و سپس در مقصد توکن متناظر را اعتباردهی یا ایجاد می‌کند؛ بنابراین آنچه در مقصد می‌بینید، به سازوکار پل و قراردادهایش وابسته است.

برداشت را جداگانه بررسی کنید: دارایی مقصد پس از ثبت درخواست باید طبق طراحی شبکه و پل آزاد یا در مبدأ قابل‌دریافت شود. زمان این مسیر به نهایی‌شدن تراکنش‌ها و، در برخی طراحی‌ها، پایان بازه‌ی اعتراض وابسته است؛ پس زمان برداشت را از مستندات رسمی همان شبکه بخوانید، نه از قاعده‌ای کلی.

اطلاعات و چک‌لیست پیش از انتقال

دسترس‌پذیری اطلاعات یعنی اطلاعات لازم برای بررسی تراکنش‌ها و بازسازی وضعیت شبکه در اختیار کاربران یا سازوکارهای مربوط باشد. اثبات معتبر بودن اجرای تراکنش با دسترسی به اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت یکی نیست؛ در بررسی رول‌آپ دانش صفر، این دو موضوع را جداگانه پیدا کنید.

  1. ۱. نشانی قرارداد رسمی پل را از مستندات شبکه بردارید؛ نشانی را جداگانه با شبکه‌ی مقصد و توکن مقصد تطبیق دهید.
  2. ۲. مشخص کنید پل چگونه کار می‌کند و دارایی در مبدأ قفل می‌شود یا به شکل دیگری ثبت می‌شود.
  3. ۳. زمان برداشت، نهایی‌شدن و هر بازه‌ی اعتراض را بخوانید؛ این زمان برای همه‌ی شبکه‌ها یکسان نیست.
  4. ۴. روش بازیابی دارایی و مسیر پشتیبانی را در مستندات پیدا کنید.
  5. ۵. بررسی کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت کجا منتشر می‌شود و آیا اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت در دسترس است.
  6. ۶. اختیار ارتقای قراردادها و وابستگی به اپراتور یا کمیته‌ی نگهداری اطلاعات را بررسی کنید.

هشدار درباره‌ی پل‌ها

پل و قراردادهای وابسته، سطح اعتماد و ریسک جداگانه‌ای به استفاده از شبکه می‌افزایند. پیش از انتقال، سازوکار نگهداری دارایی، اختیار ارتقا و وابستگی‌های پل را در مستندات رسمی بررسی کنید.

چه خطاهایی در ارزیابی شبکه‌های مقیاس‌پذیر رایج است؟

کارمزد کمتر را با امنیت یا تمرکززدایی بیشتر یکی نگیرید. برای سنجش صرفه‌جویی، هزینه‌ی ثبت هر دسته را بر تعداد تراکنش‌های آن تقسیم کنید؛ محاسبه‌ی مثال اصلی مقاله در بخش هزینه آمده است. امنیت، تمرکززدایی و هزینه را جداگانه بسنجید: ببینید اطلاعات کجا منتشر می‌شود، قراردادهای لایه‌ی ۱ چه نقشی دارند و چه کسانی ترتیب تراکنش‌ها را تعیین می‌کنند.

نام «رول‌آپ» به‌تنهایی نوع طراحی را ثابت نمی‌کند. در مستندات رسمی پیدا کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه در لایه‌ی ۱ منتشر می‌شود و قراردادهای آن لایه چگونه در تأیید وضعیت و برداشت نقش دارند. در رول‌آپ دانش صفر، اثبات معتبر بودن اجرا را از دسترس‌پذیری اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت جدا کنید؛ یکی بودن این دو را فرض نکنید.

عدد توان عملیاتی را بدون شرایط اندازه‌گیری تفسیر نکنید: بررسی کنید عدد از آزمایش یا استفاده‌ی واقعی آمده، چه نوع تراکنشی شمرده شده و چه محدودیت‌هایی در نظر گرفته شده‌اند. شبکه‌ی جانبی را نیز رول‌آپ ننامید؛ اجماع مستقل آن یعنی فرض اعتماد متفاوت. کارمزد کمتر به‌تنهایی شبکه‌ای را لایه‌ی ۲ نمی‌کند؛ اجماع و محل انتشار اطلاعات را هم بررسی کنید.

پرسش‌هایی برای بررسی مستندات

  • چه کسی اختیار ارتقای قراردادها را دارد؟ چه کسی می‌تواند شبکه را اضطراری متوقف کند؟
  • ترتیب‌دهنده چقدر متمرکز است و اختیار سانسور یا تأخیر در تراکنش‌ها را دارد؟
  • برداشت از چه مسیری انجام می‌شود؟ در رول‌آپ خوش‌بینانه، بازه‌ی اعتراض و روش برداشت چیست؟ این زمان در همه‌ی شبکه‌ها یکسان نیست.
  • آیا اطلاعات لازم برای برداشت و بازسازی وضعیت در دسترس است، یا شبکه به اپراتور یا کمیته‌ی نگهداری اطلاعات وابسته است؟
جدول مقایسه‌ی شبکه‌ها بر پایه‌ی مستندات رسمی
نام شبکهنوع طراحیمحل اطلاعاتروش اثباتمسیر برداشتریسک برجسته
________________________________________________
________________________________________________
________________________________________________

چک‌لیست نهایی و قدم بعدی شما چیست؟

پیش از استفاده از شبکه، این چک‌لیست را به‌ترتیب کامل کنید؛ کارمزد کمتر به‌تنهایی برای تشخیص نوع یا امنیت شبکه کافی نیست.

  1. نوع شبکه: مشخص کنید شبکه واقعاً رول‌آپ است یا سازوکار اجماع مستقلی دارد. بررسی کنید اطلاعات تراکنش یا تغییر وضعیت چگونه در لایه‌ی ۱ منتشر می‌شود؛ کارمزد پایین به‌تنهایی شبکه‌ای را لایه‌ی ۲ نمی‌کند.
  2. محل تسویه و دسترس‌پذیری اطلاعات: ببینید وضعیت نهایی کجا ثبت می‌شود و اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت را چه کسی منتشر می‌کند. در رول‌آپ دانش صفر، اعتبار اثبات اجرای تراکنش را با دسترس‌پذیری اطلاعات لازم برای بازسازی وضعیت یکی نگیرید.
  3. برداشت و پل: روش برداشت، اختیار ارتقای قراردادها و وابستگی به اپراتور یا کمیته‌ی نگهداری اطلاعات را در مستندات رسمی پیدا کنید. در رول‌آپ خوش‌بینانه، بازه‌ی اعتراض و روش برداشت را پیش از انتقال بخوانید؛ این زمان در همه‌ی شبکه‌ها یکسان نیست. نشانی قرارداد پل را نیز جداگانه بررسی کنید.
  4. تطبیق مقصد: پیش از انتقال مبلغ، شبکه‌ی مبدأ و مقصد، نشانی قرارداد پل و توکن مقصد را جداگانه بررسی کنید. سپس نام شبکه‌ی مقصد و توکنی را که انتظار دارید دریافت کنید، هم در کیف پول و هم در رابط رسمی تطبیق دهید؛ شباهت نام توکن کافی نیست.
  5. ارزیابی پروژه: ادعاهای وایت‌پیپر را با مستندات فنی و وضعیت قراردادها مقایسه کنید. برای نمونه، اگر پروژه از برداشت بدون مجوز می‌گوید، مسیر برداشت و اختیارهای مدیریتی قرارداد را در منابع رسمی بررسی کنید.

برای سنجش ادعای صرفه‌جویی کارمزد، هزینه‌ی ثبت دسته را بر تعداد تراکنش‌های آن تقسیم کنید تا سهم هر تراکنش به دست آید؛ سپس آن را با هزینه‌ی اجرای تراکنش مقایسه کنید. محاسبه‌ی کامل مثال عددی مقاله در بخش هزینه‌ی تراکنش آمده است.

مسیر آموزشی بعدی

شناخت شبکه و تعاملات آن، پیش‌زمینه‌ی بررسی ایردراپ است؛ ادامه را در مقاله‌ی «ایردراپ و ریسک‌هایش» بخوانید. برای آشنایی با مفاهیم قیمت‌گذاری در معاملات فیوچرز، مقاله‌ی «قیمت شاخص، مارک‌پرایس و قیمت لیکوئیدیشن در فیوچرز کریپتو» را دنبال کنید.

پرسش‌های پرتکرار

لایه‌ی ۲ چیست؟

لایه‌ی ۲ شبکه‌ای جداگانه است که برای گسترش ظرفیت یک زنجیره‌ی پایه طراحی می‌شود. میزان اتکای آن به زنجیره‌ی پایه برای تسویه، امنیت و دسترس‌پذیری اطلاعات به طراحی همان شبکه بستگی دارد.

آیا همه‌ی شبکه‌های ارزان‌تر، لایه‌ی ۲ هستند؟

خیر. شبکه‌ی جانبی می‌تواند اجماع مستقل داشته باشد و امنیت زنجیره‌ی پایه را به ارث نبرد. برای تشخیص، محل انتشار اطلاعات و سازوکار تسویه را در مستندات بررسی کنید.

تفاوت رول‌آپ خوش‌بینانه و دانش صفر چیست؟

رول‌آپ خوش‌بینانه امکان اعتراض به دسته‌ی نادرست را فراهم می‌کند. رول‌آپ دانش صفر برای تأیید تغییر وضعیت از اثبات اعتبار استفاده می‌کند؛ زمان برداشت و جزئیات فنی هر شبکه به طراحی آن وابسته است.

چرا کارمزد در لایه‌ی ۲ کمتر است؟

رول‌آپ هزینه‌ی ثبت اطلاعات یا نتیجه‌ی یک دسته را میان تراکنش‌های آن تقسیم می‌کند. هزینه‌ی نهایی هر تراکنش به هزینه‌ی ثبت، اندازه‌ی دسته و کارمزد اجرای همان شبکه بستگی دارد.

چرا برداشت از بعضی لایه‌های ۲ زمان‌بر است؟

در برخی رول‌آپ‌های خوش‌بینانه، برداشت به پایان بازه‌ی اعتراض وابسته است. مسیرهای جایگزین یا پل‌های نقدینگی می‌توانند شرایط متفاوتی داشته باشند؛ پیش از انتقال، روش و زمان اعلام‌شده در مستندات رسمی را بخوانید.

دسترس‌پذیری اطلاعات در لایه‌ی ۲ چه اهمیتی دارد؟

اطلاعات در دسترس به کاربران و ناظران اجازه می‌دهد وضعیت شبکه را بازسازی و تراکنش‌ها را بررسی کنند. وجود اثبات اعتبار به‌تنهایی به معنای انتشار عمومی همه‌ی اطلاعات لازم نیست.

پیش از استفاده از یک شبکه‌ی لایه‌ی ۲ چه چیزهایی را بررسی کنم؟

نوع طراحی، محل انتشار اطلاعات، روش برداشت، قراردادهای پل و اختیارات ارتقای قراردادها را بررسی کنید. نشانی شبکه و توکن مقصد را نیز از مستندات رسمی تطبیق دهید.

اشتراک‌گذاری:تلگرامX

منابع

  1. مفهوم لایه‌ی ۲ و تفاوت آن با زنجیره‌ی جانبی
  2. دسترس‌پذیری اطلاعات در رول‌آپ‌ها
  3. مستندات رول‌آپ دانش صفر
  4. مستندات زنجیره‌های جانبی
  5. راهنمای انتقال توکن به لایه‌ی ۲
مبینمسئول فنی کریپکس

این مقاله آموزشی است و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری یا سیگنال خرید و فروش نیست. معامله در بازارهای مالی ریسک دارد و مسئولیت تصمیم‌ها با خود شماست.

اشتباهی دیدید؟ از صفحه‌ی تماس با ما خبر بدهید تا بررسی و اصلاح شود.

بخوانید

ایردراپ چیست؟ سازوکار، ارزیابی و ریسک‌های آنارز دیجیتال
درس ۱۸متوسط۱۳ دقیقه مطالعه

ایردراپ چیست؟ سازوکار، ارزیابی و ریسک‌های آن

ایردراپ توزیع توکن میان کاربران است، اما دریافت یا claim آن همیشه ساده نیست. در این راهنما سازوکار ایردراپ، تفاوت دریافت و امضای تراکنش، دام‌های رایج، روش بررسی منابع رسمی و محاسبه‌ی هزینه‌ی واقعی را با یک چک‌لیست عملی می‌آموزید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵

تحلیل آنچین چیست؟ راهنمای خواندن اطلاعات بلاک‌چین و شناخت محدودیت‌هاارز دیجیتال
درس ۱۶متوسط۱۳ دقیقه مطالعه

تحلیل آنچین چیست؟ راهنمای خواندن اطلاعات بلاک‌چین و شناخت محدودیت‌ها

تحلیل آنچین به شما کمک می‌کند فعالیت ثبت‌شده روی بلاک‌چین را بخوانید؛ از تراکنش‌ها و آدرس‌ها تا جریان دارایی. در این راهنما، تعریف شاخص‌ها، روش بررسی مرحله‌به‌مرحله، یک محاسبه‌ی روشن و محدودیت‌هایی را می‌آموزید که پیش از نتیجه‌گیری باید بشناسید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵

ریسک صرافی چیست؟ حضانت دارایی و توقف برداشتارز دیجیتال
درس ۱۱متوسط۱۴ دقیقه مطالعه

ریسک صرافی چیست؟ حضانت دارایی و توقف برداشت

وقتی دارایی را در صرافی متمرکز نگه می‌دارید، کنترل کلیدها و امکان برداشت به سازوکار و شرایط همان پلتفرم وابسته است. در این راهنما تفاوت حضانت با مالکیت عملی، دلایل توقف برداشت، ارزش و محدودیت اثبات ذخایر و گام‌های بررسی صرافی و واکنش به اختلال را می‌آموزید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵