هزینه‌ی واقعی معامله: کمیسیون، اسپرد، لغزش و گپ

چرا معامله‌ای با جهت درست می‌تواند پرهزینه تمام شود؟

ممکن است جهت بازار را درست تشخیص دهید، اما نتیجه‌ی معامله باز هم کمتر از انتظار باشد. تحلیل جهت به‌تنهایی نشان نمی‌دهد سفارش با چه قیمتی اجرا می‌شود و چه هزینه‌هایی از نتیجه کم می‌شوند.

قیمت روی صفحه، قیمت نهایی اجرا و سودوزیان خالص سه چیز جدا هستند. قیمت نمایش‌داده‌شده می‌تواند قیمت خرید یا فروش، یا قیمت میانی باشد. سفارش شما با توجه به نوع و شرایط اجرا در قیمت مشخصی ثبت می‌شود و نتیجه‌ی خالص پس از کسر هزینه‌ها به دست می‌آید.

برای خواندن اجرای سفارش، قیمت مرجع را با قیمت واقعی ورود و خروج مقایسه کنید. اسپرد از کم‌کردن قیمت فروش هم‌زمان از قیمت خرید هم‌زمان به دست می‌آید. لغزش را هم با تفاضل قیمت اجرا و قیمت مرجعِ زمان ارسال سفارش بسنجید و جهت معامله را در تفسیر علامت آن لحاظ کنید.

در ادامه، معیار اصلی محاسبه‌ی هزینه‌ی رفت‌وبرگشت است: حجم را در اسپرد ضرب کنید و کمیسیون ورود و خروج را جداگانه اضافه کنید. سپس لغزش و هزینه‌ی نگهداری را هم در برآورد بگنجانید. مثال عددی اصلی مقاله در بخش محاسبه‌ی گام‌به‌گام حل می‌شود و ماشین‌حساب کارمزد کریپکس می‌تواند به جمع‌بندی کمک کند.

برای دنبال‌کردن محاسبه‌ها، تفاوت سفارش بازار (Market Order)، سفارش لیمیت (Limit Order) و سفارش استاپ (Stop Order) را به یاد داشته باشید. سفارش‌های پیشرفته هم می‌توانند شیوه‌ی ورود یا خروج را تغییر دهند. سواپ (Swap) و رول‌اور (Rollover) به هزینه‌های نگهداری مربوط‌اند؛ هنگام بازماندن موقعیت حتماً آن‌ها را در ارزیابی نتیجه لحاظ کنید.

چهار جزء هزینه‌ی معامله دقیقاً چه هستند؟

هزینه‌ی معامله چهار جزء دارد: کمیسیون، اسپرد، لغزش و هزینه‌ی نگهداری. سه مورد اول به اجرای ورود و خروج مربوط‌اند؛ هزینه‌ی نگهداری را جدا ثبت کنید، چون به مدت بازماندن موقعیت بستگی دارد.

در تصویر بالا، چهار جزء هزینه از هم جدا شده‌اند. کمیسیون مبلغی است که کارگزار یا محل اجرا بابت ثبت سفارش یا حجم معامله می‌گیرد. روش محاسبه، نرخ و اینکه کمیسیون برای هر سمت جداگانه گرفته می‌شود یا نه را از مشخصات حساب بخوانید. برای نمونه، در مثال فرضی مقاله، نرخ کمیسیون بر مبنای هر واحد و برای هر سمت بیان شده است؛ محاسبه‌ی کامل آن در بخش هزینه‌ی رفت‌وبرگشت می‌آید.

اسپرد را از تفاضل قیمت فروش و خرید هم‌زمان به دست آورید: قیمت فروش را از قیمت خرید کم کنید. لغزش را با مقایسه‌ی قیمت اجرا و قیمت مرجعِ زمان ارسال یا فعال‌شدن سفارش بسنجید. در سفارش خرید، اجرای بالاتر از مرجع نامطلوب و اجرای پایین‌تر مطلوب است؛ در سفارش فروش، تفسیر برعکس می‌شود.

گپ هزینه‌ی مستقیم جداگانه‌ای نیست. این اصطلاح به فاصله‌ی میان قیمت‌های معاملاتی دو بازه‌ی پیوسته اشاره دارد و با لغزش یکی نیست. بااین‌حال، گپ می‌تواند قیمت اجرای سفارش را از قیمت فعال‌شدن آن دور کند. پس گپ را هنگام بررسی اجرا ثبت کنید، نه به‌عنوان جزء پنجم هزینه.

هزینه‌ها چگونه در اجرای واقعی سفارش جمع می‌شوند؟

سفارش بازار به بهترین قیمت‌های خریدوفروش در دسترس متکی است. دفتر سفارش و حجم موجود، قیمت اجرا را تعیین می‌کنند. سفارش لیمیت فقط با قیمت مشخص یا بهتر اجرا می‌شود، اما اجراشدنش تضمینی نیست. بعد از ثبت سفارش، قیمت اجراشده را با قیمت مرجع هنگام ارسال مقایسه کنید.

برای برآورد هزینه‌ی رفت‌وبرگشت، این فرمول را به‌کار ببرید: اسپرد × حجم + کمیسیون ورود و خروج + لغزش نامطلوب در هر سمت. اسپرد یعنی تفاضل قیمت فروش و خریدِ هم‌زمان. کمیسیون ورود و خروج را جدا حساب کنید و لغزش هر سمت را بر اساس جهت معامله بسنجید. توجه کنید این فرمول فقط هزینه‌ی اجرای سفارش را پوشش می‌دهد، نه هزینه‌ی نگهداری.

سفارشی بزرگ‌تر از حجم موجود در بهترین قیمت، ممکن است در چند سطح قیمت اجرا شود. در این حالت، به‌جای یک قیمت، میانگین وزنی قیمت‌های اجراشده را در محاسبه بگذارید. برای سنجش لغزش، قیمت مرجع و زمان ثبت آن را دقیق انتخاب کنید؛ مثلاً قیمت خریدوفروش هم‌زمان هنگام ارسال سفارش، نه لحظه‌ای دیگر.

در تصویر بالا اجزای هزینه کنار هم دیده می‌شوند. برای ثبت هزینه‌ی هر سفارش یادداشت کنید: قیمت‌های خریدوفروش و زمان ثبتشان، حجم در هر سطح، میانگین قیمت اجرا و کمیسیون هر سمت. با ماشین‌حساب اسپرد تفاضل قیمت‌ها را بررسی کنید و با ماشین‌حساب کارمزد، کمیسیون را برآورد کنید.

هزینه‌ی رفت‌وبرگشت را گام‌به‌گام حساب کنید

مثال این بخش این ورودی‌ها را دارد: قیمت میانیِ مرجع ۱۰۰، اسپرد ۰٫۱۰ برای هر واحد، حجم ۱۰۰ واحد، کمیسیون ۰٫۰۲ برای هر واحد در هر سمت و لغزش نامطلوب ۰٫۰۵ برای هر واحد در ورود و خروج. لغزش را جدا از اسپرد حساب می‌کنیم: نسبت به قیمت اجراییِ موردانتظار. برای ورود خرید، قیمت خرید (Ask) و برای خروج فروش، قیمت فروش (Bid) ملاک است. به این ترتیب اثر اسپرد در لغزش دوباره شمرده نمی‌شود و جداگانه محاسبه می‌شود.

در تصویر بالا، ترتیب محاسبه از ثبت ورودی‌ها تا جمع نهایی آمده. برای محاسبه‌ی دستی همین ترتیب را دنبال کنید:

1. اسپرد را در حجم ضرب کنید: ۱۰۰ × ۰٫۱۰ = ۱۰ واحد پولی. این هزینه‌ی رفت‌وبرگشتِ اسپرد برای حجم مثال است.
2. کمیسیون هر واحد را برای هر دو سمت حساب کنید: ۱۰۰ × ۰٫۰۲ × ۲ = ۴ واحد پولی.
3. لغزش افزوده‌ی هر واحد را برای ورود و خروج جمع کنید: ۱۰۰ × ۰٫۰۵ × ۲ = ۱۰ واحد پولی.
4. هزینه‌های اسپرد، کمیسیون و لغزش را جمع کنید: ۱۰ + ۴ + ۱۰ = ۲۴ واحد پولی.

برای برآورد معامله‌های دیگر، حجم را در اسپرد ضرب کنید. سپس کمیسیون و لغزش هر دو سمت را جداگانه اضافه کنید. برای کمیسیون از ماشین‌حساب کارمزد کریپکس و برای اسپرد از ماشین‌حساب اسپرد کریپکس استفاده کنید.

در گپ آخر هفته‌ی طلا چه چیزی را باید دید؟

گپ آخر هفته یعنی فاصله‌ی بین آخرین قیمت قبل از تعطیلی و اولین قیمت بعد از بازگشایی. نمودار هفتگی XAUUSD باید همین دو قیمت و اختلاف عددی‌شان را نشان دهد. در این نسخه، قیمت دقیق این دو نقطه مشخص نیست؛ پس عددی برای گپ نمی‌دهیم.

گپ با اسپرد فرق دارد: گپ فاصله‌ی دو قیمت در دو زمان جداست؛ اسپرد فاصله‌ی هم‌زمان قیمت خرید و فروش است. اسپرد را با کم‌کردن قیمت فروش از قیمت خرید حساب کنید. پس فاصله‌ی دو قیمت در نمودار، حتی نزدیک زمان بازگشایی، اسپرد را نشان نمی‌دهد.

حد ضرر در فاصله‌ی گپ

حد ضرر (Stop Loss) فقط سطح فعال‌شدن سفارش است، نه قیمت قطعی اجرا. اگر بازگشایی بازار از آن سطح عبور کند، سفارش ممکن است در قیمتی دیگر اجرا شود؛ نتیجه به نوع سفارش و شرایط اجرا بستگی دارد. برای بررسی معامله، قیمت فعال‌شدن، قیمت بازگشایی و قیمت واقعی اجرا را جدا ثبت کنید.

برای خواندن تصویر، اول قیمت پایانی قبل از تعطیلی و اولین قیمت بعد از بازگشایی را پیدا کنید؛ بعد فاصله‌ی آن‌ها را جدا از اسپرد ثبت کنید. تا وقتی منبع و زمان‌بندی نمودار معلوم نباشد، عدد گپ را به‌عنوان اندازه‌گیری واقعی ارائه نکنید. برای اسپردِ بازگشایی هم، قیمت خرید و فروش هم‌زمان را با هم مقایسه کنید؛ ماشین‌حساب اسپرد کریپکس برای همین کار است.

چه شرایطی هزینه را تغییر می‌دهد؟

هزینه‌ی اجرا به نقدشوندگی و عمق سفارش‌ها بستگی دارد. وقتی قیمت‌های خریدوفروش به هم نزدیک‌اند و حجم کافی هست، سفارش بزرگ‌تر کمتر به قیمت‌های دورتر می‌رسد. اما در بازار کم‌عمق، همان سفارش می‌تواند چند سطح قیمت را مصرف کند و میانگین اجرا را از قیمت نخست دور کند. اسپرد را این‌طور بسنجید: قیمت فروش منهای قیمت خرید.

سرعت تغییر قیمت و تأخیر اجرای سفارش هم فاصله‌ی قیمت مرجع تا قیمت اجرا را تغییر می‌دهد. اگر قیمت هنگام رسیدن سفارش جابه‌جا شود، اجرای نهایی با قیمت لحظه‌ی ارسال فرق می‌کند؛ این اختلاف را با توجه به جهت معامله به‌عنوان لغزش ثبت کنید. سفارش بازار روی اجرا با قیمت‌های موجود تمرکز دارد، پس در بازار کم‌عمق یا پرشتاب می‌تواند از چند قیمت عبور کند. سفارش لیمیت قیمت را محدود می‌کند، اما اگر بازار به آن قیمت نرسد یا حجم کافی نباشد، اجرا انجام نمی‌شود.

بازارها و حساب‌ها را هم‌سنخ مقایسه کنید

هزینه‌ی دو بازار را یکسان فرض نکنید. پیش از مقایسه، مشخصات قرارداد، واحد حجم، ارز حساب و ساعت معامله را بررسی کنید؛ این‌ها روی ارزش هر حرکت قیمت و ثبت هزینه اثر می‌گذارند. برای سنجش دو حساب، حجم، زمان نمونه‌گیری، سمت سفارش و مدت نگهداری را ثابت نگه دارید. سپس کمیسیون، اسپرد، لغزش و هزینه‌ی نگهداری را جدا ثبت کنید؛ عنوان «بدون کمیسیون» به‌تنهایی معیار مقایسه نیست.

1. در زمان‌های یکسان، قیمت خریدوفروش و حجم قابل‌دسترس هر حساب را ثبت کنید.
2. برای سمت یکسان سفارش بفرستید و قیمت مرجعِ لحظه‌ی ارسال و قیمت اجرا را یادداشت کنید.
3. پس از مدت نگهداری یکسان، هزینه‌ی هر جزء را جداگانه مقایسه کنید. برای مثال اصلی مقاله، محاسبه‌ی کامل را در بخش هزینه‌ی رفت‌وبرگشت ببینید.

کدام خطاها برآورد هزینه را منحرف می‌کنند؟

کارمزد صفر یعنی هزینه صفر نیست. حتی بدون کمیسیون، اسپرد و قیمت اجرا را بررسی کنید؛ نرخ خرید و فروش می‌تواند فرق کند و اجرا هم از قیمت مرجع فاصله بگیرد. برای مقایسه‌ی حساب‌ها، حجم معامله و مدت نگهداری را یکسان بگیرید و فقط به برچسب «بدون کمیسیون» تکیه نکنید.

مقایسه‌ی اسپردِ یک لحظه با میانگینِ دوره‌ای دیگر منصفانه نیست؛ زمان ثبت، شرایط بازار و روش اندازه‌گیری باید یکسان باشند. اسپرد را از قیمت خرید و فروشِ هم‌زمان بگیرید: قیمت فروش منهای قیمت خرید. برای بررسی دوره‌ای، بازه و روش یکسان به‌کار ببرید و زمان نمونه‌گیری را ثبت کنید.

هزینه‌ی یک سمت را با رفت‌وبرگشت اشتباه نگیرید. ورود و خروج هر دو هزینه دارند؛ کمیسیون هر سمت را جدا ثبت کنید و برای برآورد، کمیسیون ورود و خروج را جمع بزنید. در مثال اصلی مقاله، کمیسیون برای هر واحد در هر سمت تعریف شده است؛ محاسبه‌ی کامل آن در بخش هزینه‌ی رفت‌وبرگشت آمده و اینجا تکرار نمی‌شود.

لغزش مطلوب و نامطلوب را جداگانه ثبت کنید. اگر فقط میانگین خالص را نگه دارید، اجراهای بهتر می‌توانند اجراهای بدتر را پنهان کنند و ارزیابی هزینه را منحرف کنند. برای هر سفارش، لغزش را با مقایسه‌ی قیمت اجرا و قیمت مرجعِ زمان ارسال بسنجید و جهت معامله را هم در تفسیر علامت لحاظ کنید.

چک‌لیست ثبت هر معامله

1. قیمت مرجع هنگام ارسال سفارش و قیمت اجرا را ثبت کنید.
2. حجم و زمان سفارش را بنویسید.
3. کمیسیون ورود و خروج و اسپردِ هم‌زمان را جداگانه ثبت کنید.
4. لغزش مطلوب و نامطلوب را در دو ردیف مستقل نگه دارید.

پیش از سفارش چه چیزهایی را بررسی کنید؟

پیش از ارسال سفارش، هزینه را با یک چک‌لیست ثابت بسنجید. برای سفارش بازار، قیمت خریدوفروش، حجم قابل‌دسترس و کمیسیون هر سمت را بررسی کنید. نوع سفارش، قیمت مرجعِ زمان ارسال و هزینه‌ی نگهداری برای مدت برنامه‌ریزی‌شده را هم ثبت کنید. این کار کمک می‌کند اجزای هزینه را کنار هم ببینید، نه فقط یک رقم را مبنای تصمیم بگیرید.

• قیمت خرید و قیمت فروش هم‌زمان؛ اسپرد برابر است با قیمت فروش منهای قیمت خرید.
• حجم موردنظر و حجم قابل‌دسترس در قیمت‌های نمایش‌داده‌شده.
• کمیسیون ورود و خروج، جداگانه و بر اساس تعرفه‌ی حساب.
• نوع سفارش و قیمت مرجع برای سنجش لغزش در زمان ارسال.
• هزینه‌ی نگهداری متناسب با مدت برنامه‌ریزی‌شده‌ی معامله.

قاعده‌ی تصمیم این است: هزینه‌ی مورد انتظار را با اندازه‌ی حرکت قیمتیِ سنجیده‌شده در برنامه‌ی معامله مقایسه کنید، نه با یک عدد جداافتاده. اگر برنامه‌ی شما حرکت محدودتری را هدف می‌گیرد، همان هزینه سهم بزرگ‌تری از حرکت موردانتظار می‌گیرد. برای مقایسه‌ی حساب‌ها، حجم و مدت نگهداری را یکسان نگه دارید؛ عنوان «بدون کمیسیون» به‌تنهایی کافی نیست.

برای برآورد کمیسیون، از ماشین‌حساب کارمزد کریپکس استفاده کنید: حجم، نرخ کمیسیون و اطلاعات لازم را وارد کنید تا برآورد هزینه را ببینید. ماشین‌حساب اسپرد کریپکس فاصله‌ی قیمت خریدوفروش را محاسبه و مقایسه می‌کند. قیمت‌های هم‌زمان خرید و فروش را وارد کنید و نتیجه را با حجم معامله بسنجید.

برای تکمیل تصویر هزینه، ادامه‌ی مطالعه را با «بروکر چطور کار می‌کند؟ مدل اجرای سفارش و تضاد منافع» دنبال کنید. سپس به «مدل‌های اجرا: Market Maker، ECN/STP، A-Book و B-Book» بروید. این دو مطلب کمک می‌کنند هزینه‌ها را کنار شیوه‌ی اجرای سفارش ببینید.