پرش به محتوا
کریپکس
درس ۲ از ۱۹ · ارز دیجیتالمبتدی۱۵ دقیقه مطالعهسطح مبتدی

بیت‌کوین: عرضه‌ی محدود و هاوینگ؛ سازوکار، محاسبه و اثر واقعی

بیت‌کوین چگونه عرضه‌ی محدود دارد و هاوینگ چه چیزی را تغییر می‌دهد؟ در این راهنمای جامع، سقف عرضه، یارانه‌ی بلاک، زمان‌بندی بر پایه‌ی ارتفاع بلاک و محاسبه‌ی کاهش صدور را می‌آموزید و تفاوت اثر هاوینگ بر عرضه با پیش‌بینی قیمت را می‌شناسید.

نویسنده
مبین — مسئول فنی کریپکس
انتشار
۱۹ آبان ۱۴۰۵
آخرین بازبینی:
۱۹ آبان ۱۴۰۵
بیت‌کوین: عرضه‌ی محدود و هاوینگ؛ سازوکار، محاسبه و اثر واقعی
در این مقاله
  1. چرا عرضه‌ی بیت‌کوین و هاوینگ مهم‌اند؟
  2. عرضه‌ی محدود بیت‌کوین دقیقاً یعنی چه؟
  3. گم‌شدن با صادرنشدن فرق دارد
  4. یارانه‌ی بلاک و پاداش ماینر چگونه کار می‌کنند؟
  5. هاوینگ در چه زمانی و بر چه اساسی رخ می‌دهد؟
  6. زمان رخداد را چطور دنبال کنید؟
  7. کاهش یارانه را چگونه مرحله‌به‌مرحله حساب کنیم؟
  8. عرضه‌ی محدود چه اثری بر بازار دارد و چه چیزی را نمی‌گوید؟
  9. چه استثناها و محدودیت‌هایی باید بشناسید؟
  10. کدام برداشت‌های رایج درباره‌ی هاوینگ نادرست‌اند؟
  11. چک‌لیست سریع فهم عرضه و هاوینگ
  12. قدم بعدی: قیمت‌ها را ببینید و مسیر یادگیری را ادامه دهید

خلاصه در ۳۰ ثانیه

  • پروتکل بیت‌کوین صدور را طبق برنامه‌ای از پیش‌تعریف‌شده محدود می‌کند.
  • هاوینگ یارانه‌ی هر بلاک را پس از هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک نصف می‌کند.
  • فاصله‌ی زمانی حدود چهار سال، برآوردی بر پایه‌ی میانگین تولید بلاک است.
  • پاداش ماینر از یارانه‌ی بلاک و کارمزد تراکنش‌ها تشکیل می‌شود.
  • کاهش صدور بیت‌کوین به‌تنهایی جهت یا زمان حرکت قیمت را تعیین نمی‌کند.

چرا عرضه‌ی بیت‌کوین و هاوینگ مهم‌اند؟

چه چیزی بیت‌کوین را از پول با صدور دلخواه متفاوت می‌کند؟ پاسخ در قواعد پروتکل است: این قواعد مشخص می‌کنند بیت‌کوین‌های تازه چگونه وارد گردش شوند و یارانه‌ی هر بلاک چطور تغییر کند. این نظم، ویژگیِ صدور بیت‌کوین است؛ نه وعده‌ای درباره‌ی قیمت یا ارزش آینده‌اش.

اگر با «بلاکچین چیست؟» آشنا نیستید، اول آن را بخوانید. به زبان ساده، بلاک مجموعه‌ای مرتب از تراکنش‌هاست که به بلاکچین اضافه می‌شود؛ زنجیره ترتیب این مجموعه‌ها را نگه می‌دارد. پس وقتی از صدور بیت‌کوین در هر بلاک حرف می‌زنیم، منظور مقدار برنامه‌ریزی‌شده‌ای است که قواعد شبکه به آن بلاک می‌دهند.

در تصویر پایین، پیوند میان سقف عرضه، یارانه‌ی بلاک و هاوینگ را یکجا می‌بینید. اول عرضه‌ی محدود را تعریف می‌کنیم، بعد یارانه و پاداش ماینر را از هم جدا می‌کنیم و می‌گوییم هاوینگ بر پایه‌ی ارتفاع بلاک چگونه اتفاق می‌افتد.

سه کارت مفهومی درباره‌ی سقف عرضه، یارانه‌ی بلاک و کاهش یارانه در هاوینگ.
نمایی فشرده از پیوند میان سقف عرضه، یارانه و هاوینگ.

بعد، با گام‌های روشن یاد می‌گیرید یارانه‌ی پس از هاوینگ و صدور جدید در یک بازه چگونه محاسبه می‌شود. سپس اثر اقتصادی کاهش صدور را از تقاضا و شرایط دیگر بازار جدا می‌کنیم و به استثناها و برداشت‌های نادرست می‌پردازیم. این ترتیب کمک می‌کند تفاوت میان قواعد شبکه و قواعد بازار را بفهمید.

مرز این آموزش

این مقاله فقط سازوکار عرضه و هاوینگ را توضیح می‌دهد؛ سیگنال خرید یا فروش نمی‌دهد. کاهش یارانه به‌تنهایی دلیلی برای نتیجه‌گیری درباره‌ی جهت قیمت نیست.

عرضه‌ی محدود بیت‌کوین دقیقاً یعنی چه؟

«عرضه» در بیت‌کوین یک معنای واحد ندارد. عرضه‌ی کل برنامه‌ریزی‌شده یعنی مجموع یارانه‌هایی که قواعد شبکه در طول زمان اجازه‌ی ایجادشان را می‌دهند. موجودی در گردش برآوردی از بیت‌کوین‌های ایجادشده است؛ معلوم نیست همه‌شان در دسترس باشند. مقدار قابل‌خرج فقط سکه‌هایی‌اند که صاحبشان هنوز با کلید معتبر می‌تواند جابه‌جا کند. این سه عدد را یکی نگیرید.

چهار مرحله از ساخت بلاک و بررسی گره‌ها تا محاسبه‌ی عرضه‌ی جدید.
مراحل ساده‌ی صدور یارانه در شبکه‌ی بیت‌کوین.

در تصویر بالا، مسیر ایجاد یارانه‌ی بلاک را می‌بینید: قواعد شبکه مقدار مجاز را تعیین می‌کنند و گره‌ها بلاک را با همان قواعد می‌سنجند. سقف برنامه‌ریزی‌شده نزدیک به ۲۱ میلیون بیت‌کوین است، اما این عدد گرد شده است. واحد کوچک‌تر بیت‌کوین ساتوشی است: هر بیت‌کوین ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ساتوشی دارد. محاسبه‌ی یارانه با عدد صحیح ساتوشی انجام می‌شود، بدون اعشار کوچک‌تر از یک ساتوشی. در نتیجه، جمع یارانه‌های مجاز کمی کمتر از ۲۱ میلیون بیت‌کوین است. ([help.blockstream.com](https://help.blockstream.com/education/economics/bitcoin-economics/why-is-the-bitcoin-supply-limited?utm_source=openai))

هیچ نهاد مرکزی مقدار صدور را روزانه تعیین یا تغییر نمی‌دهد. گره‌های شبکه هر بلاک را با قواعد مورد پذیرششان می‌سنجند؛ اگر ماینری یارانه‌ی بیش از حد مجاز بخواهد، گره بلاک را رد می‌کند. تغییر قواعد هم با تصمیم یک مقام مرکزی به‌تنهایی اجرا نمی‌شود.

گم‌شدن با صادرنشدن فرق دارد

اگر کسی کلید خصوصی کیف پولش را گم کند، بیت‌کوین‌های آن نشانی برایش عملاً غیرقابل‌خرج می‌شوند؛ اما سقف برنامه‌ریزی‌شده یا مقدار صادرشده تغییری نمی‌کند. موجودی کل شبکه را هم نباید با مقدار قابل‌خرج یکی دانست: بخشی از بیت‌کوین‌های ایجادشده ممکن است در دسترس نباشند یا هرگز خرج نشده باشند. ([satoshigazette.org](https://satoshigazette.org/data/network/supply?utm_source=openai))

قاعده‌ی خواندن آمار عرضه

پیش از مقایسه‌ی دو عدد، برچسبشان را بررسی کنید. «صدور تجمعی» یعنی جمع یارانه‌های ایجادشده طبق برنامه. «موجودی در گردش» برآورد سکه‌های در دسترس بازار است. «مقدار قابل‌خرج» به دسترسی واقعی به کلیدها مربوط می‌شود. اگر منبع روش محاسبه را مشخص نکرده، آن را با عدد منبع دیگر هم‌معنا فرض نکنید.

یارانه‌ی بلاک و پاداش ماینر چگونه کار می‌کنند؟

یارانه‌ی بلاک، بیت‌کوین تازه‌صادرشده‌ای است که طبق قواعد شبکه به سازنده‌ی بلاک می‌رسد. پاداش کل بلاک از دو بخش تشکیل می‌شود: یارانه‌ی بلاک + کارمزد تراکنش‌های همان بلاک. ماینر این پاداش را با یک تراکنش ویژه در بلاک مطالبه می‌کند و مقدار آن باید با قواعد شبکه هم‌خوانی داشته باشد.

از تراکنش تا پاداش معتبر

  1. تراکنش‌های تأییدنشده ممکن است در حافظه‌ی موقت هر گره نگه‌داری شوند؛ ماینرها از تراکنش‌های در دسترس خود برای ساخت بلاک انتخاب می‌کنند.
  2. ماینر تراکنش‌های انتخاب‌شده را در بلاک می‌چیند و برای افزودن آن به زنجیره با ماینرهای دیگر رقابت می‌کند.
  3. گره‌های شبکه بلاک پیشنهادی را بررسی می‌کنند؛ از جمله اینکه تراکنش‌ها معتبر باشند و پاداش درخواستی از یارانه‌ی مجاز به‌علاوه‌ی کارمزدهای همان بلاک بیشتر نباشد.
  4. اگر بلاک قواعد را رعایت کند و در زنجیره پذیرفته شود، پاداش معتبر آن شامل یارانه و کارمزدهای تراکنش‌های داخل بلاک است.

در تصویر بالا، ارتفاع بلاک و دوره‌ی یارانه را ببینید. ارتفاع یعنی جایگاه بلاک در زنجیره و قواعد صدور به آن وابسته است. برای محاسبه‌ی بیت‌کوین تازه‌صادرشده در یک بازه، تعداد بلاک‌های آن بازه را در یارانه‌ی هر بلاک ضرب کنید. اگر بازه از مرز هاوینگ بگذرد، آن را به دوره‌های جدا تقسیم کنید، صدور هر دوره را جداگانه حساب کنید و در پایان با هم جمع بزنید.

فرمولی که یارانه‌ی آغازین و تعداد دوره‌های کامل را به میزان یارانه‌ی دوره مرتبط می‌کند.
نمایش مفهومی رابطه‌ی ارتفاع بلاک و یارانه‌ی دوره.

هاوینگ فقط یارانه‌ی بلاک را نصف می‌کند، نه کارمزد تراکنش‌ها. به همین دلیل پس از هاوینگ، پاداش کل بلاک لزوماً نصف نمی‌شود: یارانه کم می‌شود، اما کارمزدها جدا هستند و به تراکنش‌های همان بلاک بستگی دارند. محاسبه‌ی دقیق نصف‌شدن یارانه در بخش محاسبه‌ی مقاله آمده است.

پاداش بلاک را با سودآوری ماینر اشتباه نگیرید. پاداش، مبلغی است که بلاک معتبر به ماینر می‌دهد. سود خالص بعد از کسر هزینه‌ی برق و سخت‌افزار و تأثیر رقابت شبکه بر سهم ماینر مشخص می‌شود. پس محاسبه‌ی یارانه و کارمزد فقط پاداش را نشان می‌دهد، نه سود خالص ماینر یا جهت قیمت بازار.

هاوینگ در چه زمانی و بر چه اساسی رخ می‌دهد؟

هاوینگ یعنی کاهش برنامه‌ریزی‌شده‌ی یارانه‌ی بلاک به نصف. معیارش ارتفاع بلاک است: بعد از هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک، دوره‌ی تازه‌ای با یارانه‌ی کمتر شروع می‌شود. در کد Bitcoin Core، فاصله‌ی هاوینگ ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک تعیین شده و یارانه بر اساس ارتفاع بلاک محاسبه می‌شود. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/kernel/chainparams.cpp?utm_source=openai))

نمودار هفتگی واقعی BTCUSD برای مشاهده‌ی روند تاریخی قیمت بیت‌کوین.
نمودار واقعی برای مشاهده‌ی روند تاریخی قیمت؛ به‌تنهایی رابطه‌ی علّی با هاوینگ را نشان نمی‌دهد.
دوره‌های یارانه در شبکه‌ی اصلی بیت‌کوین
ارتفاع آغاز دورهیارانه‌ی هر بلاکهاوینگ‌های کامل‌شده
۰۵۰ بیت‌کوین۰
۲۱۰٬۰۰۰۲۵ بیت‌کوین۱
۴۲۰٬۰۰۰۱۲٫۵ بیت‌کوین۲
۶۳۰٬۰۰۰۶٫۲۵ بیت‌کوین۳
۸۴۰٬۰۰۰۳٫۱۲۵ بیت‌کوین۴

برای محاسبه‌ی یارانه‌ی یک دوره، از رابطه‌ی ۵۰ تقسیم بر ۲ به توان تعداد هاوینگ‌های کامل استفاده کنید. مثلاً وقتی یک هاوینگ کامل شده، یارانه ۵۰ تقسیم بر ۲ به توان ۱ می‌شود؛ یعنی ۲۵ بیت‌کوین برای هر بلاک. جدول بالا ارتفاع آغاز هر دوره را نشان می‌دهد؛ آخرین ارتفاع هر دوره یک بلاک پیش از آغاز دوره‌ی بعدی است.

عدد «حدود چهار سال» از میانگین هدف نزدیک به ۱۰ دقیقه برای ساخت هر بلاک می‌آید: با این آهنگ، ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک تقریباً چهار سال طول می‌کشد. اما ده دقیقه ساعت تضمین‌شده نیست؛ فاصله‌ی واقعی بلاک‌ها نوسان دارد و زمان رسیدن به ارتفاع بعدی هم با آن جابه‌جا می‌شود.

زمان رخداد را چطور دنبال کنید؟

  1. برای تشخیص دوره، ارتفاع بلاک را با مرزهای ۲۱۰٬۰۰۰تایی مقایسه کنید؛ رسیدن به هر مرز، آغاز دوره‌ی تازه است.
  2. اگر زمانی تقویمی برای هاوینگ بعدی می‌بینید، آن را برآورد بدانید؛ معیار فنی رخداد، ارتفاع بلاک است، نه یک تاریخ ثابت.

ارتفاع، نه تاریخ

زمان تقویمی فقط برآوردی بر پایه‌ی میانگین هدف بلاک‌هاست. کاهش یارانه به‌تنهایی چیزی درباره‌ی جهت یا زمان حرکت قیمت بازار نمی‌گوید.

کاهش یارانه را چگونه مرحله‌به‌مرحله حساب کنیم؟

برای سنجش کاهش یارانه، مقدار پیش از هاوینگ را با مقدار پس از آن مقایسه کنید. در این مثال فرضی، یارانه‌ی هر بلاک پیش از کاهش ۸ واحد و پس از آن ۴ واحد است. این اعداد فقط برای تمرین فرمول‌اند، نه توصیف یک بازار یا نماد واقعی.

محاسبه در چهار گام

  1. گام اول ـ یارانه‌ی پس از هاوینگ: مقدار قبلی را بر ۲ تقسیم کنید. ۸ تقسیم بر ۲ برابر ۴ است؛ پس یارانه‌ی هر بلاک پس از کاهش ۴ واحد می‌شود.
  2. گام دوم ـ مقدار کاهش هر بلاک: یارانه‌ی پس از هاوینگ را از مقدار قبلی کم کنید. ۸ منهای ۴ برابر ۴ واحد کاهش به‌ازای هر بلاک است.
  3. گام سوم ـ درصد کاهش: مقدار کاهش را بر مقدار قبلی تقسیم کنید و حاصل را در ۱۰۰ ضرب کنید. (۸ منهای ۴) تقسیم بر ۸، ضرب‌در ۱۰۰، برابر ۵۰ درصد است.
  4. گام چهارم ـ تفسیر: صدور جدید به‌ازای هر بلاک نصف شده است. این نتیجه فقط تغییر یارانه را توصیف می‌کند و درباره‌ی تقاضا یا قیمت بازار نتیجه‌ای نمی‌دهد.

نتیجه‌ی محاسبه

در این مثال، یارانه از ۸ به ۴ واحد رسیده. یعنی هر بلاک ۴ واحد کمتر می‌گیرد و صدور جدید ۵۰ درصد پایین‌تر می‌شود. این اعداد فقط برای فهم روش محاسبه‌اند، نه یک رویداد واقعی.

برای نمونه‌های دیگر هم همین ترتیب را رعایت کنید. اول مقدار پس از نصف‌شدن را پیدا کنید. بعد اختلاف دو مقدار را حساب کنید. در پایان این اختلاف را بر مقدار قبلی تقسیم کنید. مخرجِ درصد کاهش، همان مقدار پیش از هاوینگ است. تقسیم بر مقدار پس از آن، پاسخ درستی برای درصد کاهش نمی‌دهد. این روش فقط اثر هاوینگ روی یارانه‌ی هر بلاک را نشان می‌دهد، نه تغییر قیمت یا رفتار خریداران.

عرضه‌ی محدود چه اثری بر بازار دارد و چه چیزی را نمی‌گوید؟

برای فهم اثر هاوینگ، موجودی کل بیت‌کوین را از جریان عرضه‌ی تازه جدا کنید. موجودی کل، بیت‌کوین‌هایی است که تا امروز ایجاد شده‌اند. جریان عرضه‌ی تازه، بیت‌کوین‌هایی است که در یک بازه از راه یارانه‌ی بلاک وارد می‌شوند. هاوینگ فقط نرخ ورود بیت‌کوین تازه را کم می‌کند، نه موجودی قبلی را.

کاهش صدور یعنی بیت‌کوین تازه‌ی کمتری وارد بازار می‌شود؛ اما قیمت نتیجه‌ی عرضه و تقاضا با هم است، نه یک عامل تنها. مثلاً اگر هم‌زمان خریداران بیشتری وارد شوند، اثر با زمانی که تقاضا کم می‌شود فرق دارد. نقدشوندگی، انتظارات معامله‌گران و شرایط کلان اقتصادی هم روی این نتیجه اثر دارند.

خبر هاوینگ را با سه پرسش بسنجید

وقتی می‌شنوید «هاوینگ، پس قیمت بالا می‌رود»، این سه پرسش را از خودتان بپرسید:

  1. چه مقدار از صدور تازه کم می‌شود؟ نرخ پیش و پس از رویداد و تعداد بلاک‌های بازه‌ی مورد بررسی را جداگانه بسنجید؛ برای محاسبه‌ی صدور آن بازه، یارانه‌ی هر بلاک را در تعداد بلاک‌های همان بازه ضرب کنید.
  2. چه تقاضایی وجود دارد؟ روند ورود خریداران، تمایل دارندگان به فروش و میزان نقدشوندگی را در کنار کاهش عرضه بررسی کنید.
  3. چه بازه‌ای بررسی می‌شود؟ اثر کوتاه‌مدت را با بازه‌ی بلندمدت یکی نگیرید و مشخص کنید مقایسه از چه زمانی آغاز و کجا تمام می‌شود.

محدودیت برداشت

هاوینگ علت قطعی افزایش قیمت نیست و ساعت زمان‌بندی چرخه‌های بازار هم نیست. مقایسه‌ی دوره‌های تاریخی به‌تنهایی رابطه‌ی علت‌ومعلولی را ثابت نمی‌کند؛ در هر دوره، تقاضا و شرایط بازار هم نقش دارند.

برای دنبال‌کردن قیمت‌های جاری، از ابزار قیمت لحظه‌ای ارزها استفاده کنید. سپس تغییرات بازار را جدا از برنامه‌ی صدور بیت‌کوین بسنجید. در مثال اصلی مقاله، محاسبه‌ی نصف‌شدن یارانه فقط تغییر نرخ صدور هر بلاک را نشان می‌دهد و درباره‌ی جهت قیمت بازار چیزی نمی‌گوید.

چه استثناها و محدودیت‌هایی باید بشناسید؟

زمان بلاک و سهم ماینر

سختی استخراج برای نزدیک‌کردن میانگین فاصله‌ی بلاک‌ها به هدف شبکه تنظیم می‌شود، نه برای تعیین ساعت دقیق بلاک بعدی. بلاک‌ها با فاصله‌های نامنظم پیدا می‌شوند. یک فاصله‌ی کوتاه یا طولانی، به‌تنهایی نشانه‌ی تغییر در برنامه‌ی هاوینگ نیست. ([developer.bitcoin.org](https://developer.bitcoin.org/devguide/mining.html?utm_source=openai))

یارانه‌ی مجاز، سقف بیت‌کوین تازه‌ای است که ماینر می‌تواند در تراکنش پاداش بلاک مطالبه کند؛ نه مبلغی که حتماً باید کامل بگیرد. اگر کمتر از سقف ثبت کند، بخش مطالبه‌نشده به عرضه‌ی واقعی اضافه نمی‌شود. قواعد اجماع اجازه نمی‌دهند ماینر بیشتر از سقف بسازد. پاداش ماینر را جداگانه در نظر بگیرید: یارانه‌ی بلاک به‌علاوه‌ی کارمزد تراکنش‌ها. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/validation.cpp?utm_source=openai))

عرضه‌ی ثبت‌شده با کوین قابل‌خرج یکی نیست

عرضه‌ی برنامه‌ریزی‌شده از جمع یارانه‌های مجاز در طول زنجیره به دست می‌آید و در مجموع به مقداری نزدیک به ۲۱ میلیون بیت‌کوین می‌رسد؛ نگویید این مقدار دقیقاً به ۲۱ میلیون می‌رسد. این شاخص با بیت‌کوین‌های واقعاً قابل‌خرج برابر نیست: بعضی خروجی‌ها طبق اسکریپت خرج‌کردنی نیستند و بعضی کوین‌ها نیز به‌دلیل گم‌شدن کلید عملاً در دسترس صاحبشان قرار ندارند. بنابراین، هنگام مقایسه، روشن کنید منظور شمارش برنامه‌ای است یا موجودی قابل‌خرج. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/validation.cpp?utm_source=openai))

با کوچک‌شدن یارانه، کارمزدها سهم بیشتری از درآمد ماینر می‌گیرند. اما مقدار کارمزدهای آینده را از پیش قطعی ندانید. برای نمونه‌ی فرضی: اگر یارانه‌ی یک بلاک کامل مطالبه نشود، صدور واقعی همان بلاک از مقدار مجاز کمتر می‌شود؛ کارمزد تراکنش همچنان جزء جداگانه‌ی پاداش است. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/node/miner.cpp?utm_source=openai))

قاعده‌ی بررسی آمار عرضه

هر عدد عرضه را همراه با تعریف شاخص، ارتفاع بلاک یا زمان ثبت، و منبعش بخوانید. پیش از مقایسه بپرسید: عدد جمع یارانه‌های مجاز را نشان می‌دهد یا کوین‌های قابل‌خرج را؟ این دو را یکی نگیرید.

کدام برداشت‌های رایج درباره‌ی هاوینگ نادرست‌اند؟

برای سنجیدن ادعاهای هاوینگ، اول ببینید از کدام عدد حرف می‌زنند: یارانه‌ی هر بلاک، پاداش ماینر، صدور تازه، موجودی در گردش یا قیمت بازار. این‌ها معنای یکسانی ندارند. کد Bitcoin Core قاعده‌ی یارانه را نشان می‌دهد و راهنمای توسعه‌دهندگان بیت‌کوین، پاداش بلاک را شامل یارانه و کارمزدها می‌داند. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/validation.cpp?utm_source=openai))

پنج برداشت نادرست

  1. «هاوینگ قیمت را بالا می‌برد.» نادرست است: رویداد فقط برنامه‌ی صدور یارانه را تغییر می‌دهد. قیمت بازار را جداگانه و با توجه به عرضه‌ی تازه، تقاضا، نقدشوندگی و شرایط بازار بررسی کنید؛ کاهش یارانه به‌تنهایی پیش‌بینی قیمت نیست.
  2. «هاوینگ در یک تاریخ ثابت رخ می‌دهد.» معیار، ارتفاع بلاک است: یارانه پس از هر فاصله‌ی ۲۱۰٬۰۰۰ بلاکی نصف می‌شود. تاریخ تقویمی فقط برآوردی از زمان رسیدن زنجیره به آن ارتفاع است، نه موعد قطعی رویداد. ([github.com](https://github.com/bitcoin/bitcoin/blob/master/src/validation.cpp?utm_source=openai))
  3. «درآمد ماینر فقط یارانه است.» پاداش بلاک دو جزء دارد: یارانه‌ی بلاک و کارمزد تراکنش‌های همان بلاک. پس کاهش یارانه، به‌تنهایی مقدار کل دریافتی ماینر را مشخص نمی‌کند. ([developer.bitcoin.org](https://developer.bitcoin.org/devguide/block_chain.html?highlight=consensus&utm_source=openai))
  4. «نصف‌شدن یارانه یعنی نصف‌شدن بیت‌کوین‌های در گردش.» این رویداد میزان صدور تازه در بلاک‌های بعدی را کم می‌کند؛ موجودی‌ای که پیش‌تر صادر شده با همان رویداد نصف نمی‌شود. برای بررسی هر عدد، تعریف «در گردش» و بازه‌ی زمانی آن را بخوانید.
  5. «سقف عرضه یعنی همه‌ی کوین‌های صادرشده قابل‌خرج‌اند.» سقف پروتکل با موجودی واقعاً قابل‌خرج یکی نیست؛ بعضی کوین‌ها ممکن است به‌دلیل گم‌شدن کلیدها یا قفل‌شدن در خروجی‌های غیرقابل‌خرج، در عمل دسترس‌پذیر نباشند. عرضه‌ی برنامه‌ریزی‌شده از جمع یارانه‌ها به دست می‌آید، نه از شمارش دارایی‌های قابل‌استفاده‌ی هر فرد.

روش بررسی ادعا

وقتی خبری از «کاهش عرضه» یا «اثر قطعی هاوینگ» می‌گوید، سه چیز را بررسی کنید: قاعده‌ی پروتکل، تعریف دقیق عدد و منبع اولیه‌ی ادعا. برای قیمت، فقط از ابزار [قیمت لحظه‌ای ارزها](/tools/crypto-prices) برای مشاهده‌ی قیمت استفاده کنید. قیمت به‌تنهایی علت تغییر را توضیح نمی‌دهد.

چک‌لیست سریع فهم عرضه و هاوینگ

پیش از خواندن هر عدد، معلوم کنید دربارهٔ کدام مفهوم است: عرضه‌ی برنامه‌ریزی‌شده از جمع یارانه‌های بلاک‌ها به دست می‌آید؛ موجودی قابل‌خرج یعنی بیت‌کوین‌هایی که می‌توان خرجشان کرد. یارانه بخش تازه‌ساخته‌شده‌ی پاداش ماینر است؛ پاداش کل ماینر از یارانه و کارمزد تراکنش‌ها تشکیل می‌شود. سقف پروتکل را با موجودی قابل‌خرج اشتباه نگیرید.

هاوینگ را با ارتفاع بلاک بسنجید، نه با تاریخ تقویمی. با طی‌شدن هر فاصله‌ی ۲۱۰٬۰۰۰ بلاکی، یارانه‌ی هر بلاک نصف می‌شود. برای محاسبه‌ی یارانه‌ی دوره‌ی موردنظر، ۵۰ را بر ۲ به توان تعداد هاوینگ‌های کامل تقسیم کنید. در محاسبه‌ی دقیق پروتکل، مقدار به ساتوشی تبدیل و به پایین تا ساتوشی کامل گرد می‌شود. برای به‌دست‌آوردن صدور تازه در یک بازه، یارانه‌ی همان بازه را در تعداد بلاک‌هایش ضرب کنید.

جدول را درست بخوانید

در جدول مقاله، هر دوره را با سه ستون مقایسه کنید: ارتفاع آغاز، یارانه و تعداد بلاک‌های دوره. ارتفاع آغاز نشان می‌دهد دوره از کجا شروع می‌شود، یارانه مقدار صدور هر بلاک را نشان می‌دهد، و تعداد بلاک‌ها مبنای محاسبه‌ی صدور کل دوره است. این سه مورد را جداگانه بخوانید تا یارانه‌ی هر بلاک را با مجموع صدور دوره اشتباه نگیرید.

  1. در خبر بازار، ابتدا تغییر صدور را مشخص کنید؛ برای سنجش آن، یارانه‌ی هر بلاک را از تعداد بلاک‌های بازه جداگانه حساب کنید.
  2. سپس هر ادعای قیمتی را از کاهش صدور جدا نگه دارید و عوامل تقاضا، نقدشوندگی و شرایط کلی بازار را نیز بررسی کنید. هاوینگ به‌تنهایی افزایش قیمت یا زمان‌بندی قطعی چرخه را ثابت نمی‌کند.
  3. برای مشاهده‌ی قیمت‌ها از ابزار قیمت لحظه‌ای ارزها استفاده کنید؛ قیمت بازار را معیار تغییر یارانه ندانید.

آزمون یک‌جمله‌ای

پیش از ادامه، این را مرور کنید: هاوینگ فقط یارانه‌ی هر بلاک را نصف می‌کند، نه کارمزد تراکنش‌ها یا لزوماً پاداش کل ماینر را؛ و درباره‌ی جهت قیمت بازار هم چیزی نمی‌گوید. برای نمونه‌ی محاسبه‌ی درصد کاهش یارانه، به بخش محاسبه‌ی مرحله‌به‌مرحله برگردید.

قدم بعدی: قیمت‌ها را ببینید و مسیر یادگیری را ادامه دهید

برای دیدن وضعیت بازار، ابزار [قیمت لحظه‌ای ارزها](/tools/crypto-prices) کریپکس را ببینید. این ابزار فقط قیمت بازار را نشان می‌دهد؛ آن را با پیش‌بینی اثر هاوینگ اشتباه نگیرید. قیمت لحظه‌ای، برنامه‌ی صدور بیت‌کوین یا زمان رویداد در پروتکل را تغییر نمی‌دهد.

مسیر یادگیری را ادامه دهید

برای شناخت کاربردهای متفاوت بلاکچین، مقاله‌ی «اتریوم و قراردادهای هوشمند» را بخوانید؛ شبکه‌هایی را می‌بینید که برنامه‌ها و قراردادها را هم اجرا می‌کنند. سپس مقاله‌ی «اثبات کار و اثبات سهام» را بخوانید تا دو سازوکار اجماع را مقایسه کنید و بفهمید شبکه‌ها چگونه درباره‌ی وضعیت دفترکل به توافق می‌رسند.

  1. ابتدا قواعد عرضه را در منابع رسمی و مستندات فنی پروتکل بخوانید؛ به‌ویژه قاعده‌ی یارانه‌ی بلاک و فاصله‌ی ۲۱۰٬۰۰۰ بلاکی هاوینگ را بررسی کنید.
  2. بعد، قیمت بازار را جداگانه در ابزار کریپکس ببینید. قیمت، تصویری از بازار در زمان مشاهده است، نه توضیحی قطعی درباره‌ی علت تغییر آن.
  3. در پایان، تفاوت اجماع شبکه‌ها را با خواندن مقاله‌ی «اثبات کار و اثبات سهام» یاد بگیرید و کاربردهای بلاکچین را در مقاله‌ی اتریوم دنبال کنید.

برای تحلیل اثر یک رویداد، تغییر نرخ صدور را از عواملی مثل تقاضا، نقدشوندگی و شرایط بازار جدا نگه دارید. حتی اگر قیمت را در ابزار ببینید، آن عدد به‌تنهایی اثر هاوینگ بر قیمت را نشان نمی‌دهد. محاسبه‌ی مثال اصلی مقاله هم فقط نصف‌شدن یارانه‌ی هر بلاک را توضیح می‌دهد، نه نتیجه‌ای درباره‌ی قیمت بازار.

جمع‌بندی

هاوینگ قاعده‌ای درباره‌ی یارانه‌ی بلاک و نرخ صدور بیت‌کوین است؛ پیش‌بینی قیمت نیست. ارتفاع بلاک معیار رویداد است و زمان تقویمی آن تقریبی می‌ماند.

ابزارهای کریپکس برای تمرین این مبحث

قیمت لحظه‌ای ارزها (/tools/crypto-prices)

با ابزار قیمت لحظه‌ای ارزها تمرین کنید

رایگان و بدون ثبت‌نام.

پرسش‌های پرتکرار

هاوینگ بیت‌کوین چیست؟

هاوینگ رویدادی در قواعد بیت‌کوین است که یارانه‌ی هر بلاک را پس از هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک نصف می‌کند. این تغییر، نرخ ورود بیت‌کوین تازه را کاهش می‌دهد.

هاوینگ بیت‌کوین هر چند سال یک‌بار رخ می‌دهد؟

معیار فنی آن تعداد بلاک است، نه تعداد سال. چون شبکه میانگین تولید نزدیک ده دقیقه برای هر بلاک را هدف می‌گیرد، فاصله‌ی تقویمی معمولاً حدود چهار سال برآورد می‌شود.

چرا عرضه‌ی بیت‌کوین محدود است؟

قواعد پروتکل برنامه‌ی صدور بیت‌کوین را محدود می‌کنند و یارانه با گذشت دوره‌ها کاهش می‌یابد. جمع برنامه‌ریزی‌شده به مقداری نزدیک ۲۱ میلیون بیت‌کوین می‌رسد.

آیا هاوینگ باعث افزایش قیمت بیت‌کوین می‌شود؟

هاوینگ یارانه‌ی بلاک و نرخ صدور تازه را کاهش می‌دهد؛ اما قیمت به مجموعه‌ای از عوامل عرضه و تقاضا وابسته است. خود رویداد مسیر قطعی قیمت یا زمان چرخه‌ی بازار را تعیین نمی‌کند.

پاداش ماینر پس از هاوینگ از چه چیزی تشکیل می‌شود؟

پاداش بلاک از یارانه‌ی مجاز و کارمزد تراکنش‌های همان بلاک تشکیل می‌شود. هاوینگ یارانه را نصف می‌کند و کارمزدها را خودکار تغییر نمی‌دهد.

چه زمانی آخرین بیت‌کوین استخراج می‌شود؟

زمان دقیق به‌عنوان تاریخ تقویمی ثابت نیست، زیرا هاوینگ بر پایه‌ی ارتفاع بلاک رخ می‌دهد و زمان تولید بلاک‌ها نوسان دارد. یارانه در دوره‌های بعدی پیوسته کوچک‌تر می‌شود تا صدور آن عملاً پایان یابد.

اشتراک‌گذاری:تلگرامX

منابع

  1. بیت‌کوین: سامانه‌ی پول نقد الکترونیکی همتا‌به‌همتا
مبینمسئول فنی کریپکس

این مقاله آموزشی است و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری یا سیگنال خرید و فروش نیست. معامله در بازارهای مالی ریسک دارد و مسئولیت تصمیم‌ها با خود شماست.

اشتباهی دیدید؟ از صفحه‌ی تماس با ما خبر بدهید تا بررسی و اصلاح شود.

بخوانید

ریسک صرافی چیست؟ حضانت دارایی و توقف برداشتارز دیجیتال
درس ۱۱متوسط۱۴ دقیقه مطالعه

ریسک صرافی چیست؟ حضانت دارایی و توقف برداشت

وقتی دارایی را در صرافی متمرکز نگه می‌دارید، کنترل کلیدها و امکان برداشت به سازوکار و شرایط همان پلتفرم وابسته است. در این راهنما تفاوت حضانت با مالکیت عملی، دلایل توقف برداشت، ارزش و محدودیت اثبات ذخایر و گام‌های بررسی صرافی و واکنش به اختلال را می‌آموزید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵

توکنومیکس چیست و چطور ارزش یک پروژه را بسنجیم؟ارز دیجیتال
درس ۱۴متوسط۱۳ دقیقه مطالعه

توکنومیکس چیست و چطور ارزش یک پروژه را بسنجیم؟

برای سنجش اقتصاد توکنی، فقط به قیمت نگاه نکنید. عرضه‌ی در گردش و کل عرضه، ارزش بازار و ارزش‌گذاری با عرضه‌ی کامل، توزیع توکن، زمان‌بندی آزادسازی و کاربرد واقعی را کنار هم بررسی کنید. این راهنما با یک محاسبه‌ی روشن، چک‌لیست عملی و توضیح محدودیت‌ها کمک می‌کند تصویر منظم‌تری از ساختار یک پروژه بسازید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵

وایت‌پیپر را چطور بخوانیم؟ راهنمای ارزیابی پروژه‌های ارز دیجیتالارز دیجیتال
درس ۱۵متوسط۱۳ دقیقه مطالعه

وایت‌پیپر را چطور بخوانیم؟ راهنمای ارزیابی پروژه‌های ارز دیجیتال

وایت‌پیپر را مثل یک نقشه‌ی ادعاها بخوانید، نه بروشور تبلیغاتی. در این راهنما مسئله، راهکار فنی، توکنومیکس، زمان‌بندی آزادسازی و ریسک‌ها را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنید و یاد می‌گیرید ابهام‌ها را به پرسش‌های قابل‌پیگیری تبدیل کنید.

۱۹ آبان ۱۴۰۵